Lojistik Terimler Sözlüğü

Bir firmanın üretim stratejisinin bir parçası olarak yapması gereken stratejik seçimlerden biri. Öncü strateji, artan talebi öngörerek kapasite ekler; gecikmeli strateji, firma tam kapasitede veya üzerinde çalışana kadar kapasite eklemez; izleme stratejisi ise piyasadaki değişen talebe yanıt vermek için kapasiteyi küçük artışlarla ekler.

Beklenen talep için gereken kapasite hesaplandıktan sonra sisteme eklenen ek kapasite. Eş anlamlısı: emniyet kapasitesi.

Tüm üretim çizelgelerinin (üretim planı, ana üretim çizelgesi, malzeme ihtiyaç planı ve sevk listesi gibi) yarattığı yükü, beklenen hizmet ve maliyet hedeflerine ulaşmak amacıyla yerine getirmek için kapasite sınır veya düzeylerini oluşturma, ölçme, izleme ve ayarlama işlevi.

Bir karıştırma departmanına bir ürünün bileşenlerini karıştırma yetkisi veren üretim emri.

Proses endüstrilerinde bir ürün için malzeme listesi.

Bir karıştırma, harmanlama veya benzeri bir işlemi gerçekleştirmek için gereken tüm hammadde ve bileşenlerin listesi.

Müşteriden alınan ve yeniden üretimde kullanılmak üzere değerlendirilen, servis edilemez durumdaki bir kalem.

Onarılabilir parçalar, çekirdekler ve gövdeler için elden çıkarma kararlarının, iade malzeme yetkilendirme (RMA) sürecinin erken aşamasında verilmesi uygulaması. Bu kararlara ilişkin talimatlar, sevkiyattan sorumlu müşterilere ve teslim almadan sorumlu iç paydaşlara verilen yetkilendirmede yer almalıdır.

Bakım, onarım ve revizyon (MRO) için iade edilen kalemlerin ürün ağacı düzeyine kadar sökülmesi ve bileşen parçalarının test edilmesi. Belirli iş kurallarına göre, teknik performans parametrelerini karşılayan veya aşan bileşenler gelecekteki üretimde kullanılmak üzere depolanır.

Aynı üretim hattında değişim yapmadan farklı model veya çeşitteki ürünlerin küçük partiler halinde üretildiği yalın uygulama.

Aynı tesiste birden fazla üretim ortamının kullanılması ya da geleneksel üretim süreçlerinin ileri yöntemlerle harmanlanması.

İki veya daha fazla yerleşim türünün (sabit konumlu, işlevsel, grup yerleşimi vb.) özelliklerini birleştiren tesis yerleşimi.

Firmanın tüm fonksiyonel alanlarının ve genellikle önemli tedarikçi ile müşterilerin ürün tasarım sürecine eşzamanlı katılımıdır. Amaç, tasarımı tüm kilit paydaşların girdileriyle geliştirmektir; böylece nihai tasarım tüm paydaşların gereksinimlerini karşılar, kaliteyi en üst düzeye çıkarır, maliyetleri en aza indirir ve ürünün pazara hızla getirilmesini sağlar.

Ya çok az miktarda kullanılan ya da işleme döngüsüne ilk aşamadan sonra dahil edilen özel bir bileşen sınıfı.

Katma değer yaratmayan (faaliyet): Ürüne değer katmayan bir faaliyet. Bir ürünü bir tesis içinde bir iş merkezinden diğerine taşımak buna bir örnektir. Sürekli iyileştirmenin bir yönü, katma değer yaratmayan faaliyetlerin ortadan kaldırılması veya azaltılmasıdır.

Toplam çevrim süresinin, ürüne veya müşteriye değer katan faaliyetlere ayrılan yüzdesidir.

Bir malın veya hizmetin yaratılması, üretilmesi veya teslim edilmesinde değer katan her şey.

Belirli bir dönemde üretilen miktara atanan, üretim verimliliğini ölçmek için kullanılan standart saat miktarıdır. Kazanılan hacim (earned volume) ile eş anlamlıdır.

İşlerin lotlar halinde işlevsel departmanlardan geçtiği ve her lotun farklı bir güzergaha sahip olabildiği bir üretim biçimi.

Otomobil, beyaz eşya veya bilgisayar gibi ayrı ve sayılabilir ürünlerin üretimidir.

Arızaları önlemek için gerekli bakımın ne zaman planlanması gerektiğini tahmin etmeye yardımcı olan, tahribatsız test ve istatistiksel analize dayalı bir önleyici bakım türü.

İşi başarılı veya başarısız kılabilecek kritik bir adımın, güvenliğin veya kolaylaştırılmış bir işlemin söz konusu olduğu, standartlaştırılmış çalışmanın parçası olan önemli bir operasyon adımıdır.

Hareket etüdü terimi olan 'normal zaman'ın, kişisel gereksinimler ve kaçınılmaz gecikmeler için artırıldığı faktördür.

Fiziksel etki, elektrik, ısı, kimyasallar, biyolojik tehlikeler ve havadaki partikül madde gibi işyeri tehlikelerine veya risklerine karşı korumak ya da bu risklere maruziyeti en aza indirmek için bir kişi tarafından giyilen veya taşınan öğelerdir.

Kitlesel üretim tekniklerini kullanarak, esas olarak erteleme yoluyla özelleştirilmiş çıktı sağlarken üretim maliyetlerini düşük tutan strateji.

1) Bir sistemin hedefine göre daha yüksek bir performans düzeyine ulaşmasını engelleyen herhangi bir unsur veya faktördür. Kısıtlar fiziksel (bir makine merkezi veya malzeme eksikliği gibi) olabileceği gibi yönetimsel (bir politika veya prosedür gibi) de olabilir. 2) Bir optimizasyon prosedüründe ihlal edilemeyen denklemler kümesinden biridir.

Kaynakları ve organizasyonları kısıtlar teorisi ilkelerine göre yönetme uygulamasıdır.

Dr. Eliyahu M. Goldratt tarafından geliştirilen, karmaşık sistemlerin içsel bir sadeliğe sahip olduğu ilkesine dayanan bütünsel bir yönetim felsefesidir. Binlerce insan ve ekipmandan oluşan çok karmaşık bir sistemde bile, sistemin hedefine daha fazla ulaşmasını sınırlayan çok az sayıda -belki de tek bir- değişken (kısıt) bulunur.

Bir firmanın operasyonlarını destekleyen ancak dışarıya satılmayan üründür; mobilya ve bilgisayarlar gibi.

1) Bir montajı üretmek için belirtilen bileşenlerin düzenlenişidir. 2) Bir bilgisayar programının belirli bir kullanım için hazırlanmasıdır.

Bir üretim sisteminin çevresinde değiştirilemeyen faktörlerdir (örneğin sıcaklık, doğal nedenler, hava durumu veya titreşim).

Kısıtlar teorisinde, bir ürün veya ailenin mantıksal ürün yapısında planlama, çizelgeleme ve kontrol işlevlerini basitleştiren stratejik bir konumdur. Kontrol noktaları arasında geçit operasyonları, birleşim noktaları, ayrışım noktaları, kısıtlar ve sevkiyat noktaları bulunur.

Üretim emrindeki kilometre taşı niteliğindeki olayların, her operasyon yerine genellikle kontrol noktalarında kaydedilip raporlanması.

Sistem çıkışını korumak için gereken kaynak kapasitesi; kısıtı sömürmek için gereken kapasitenin üzerinde, aksaklıklar yaşandığında yakalanabilecek fazladan kapasitenin bulunmasını sağlar.

Bir makinenin veya ürünün sürekli çalışması ya da kullanıcının güvenliği için gerekli olan parçaların arızalanmasıdır.

Üretim oranlarının yakından planlanması gereken kritik veya en önemli operasyonlar.

Vardiya yapısı, ek vardiyalar, düzenli fazla mesai, hafta sonu ve resmi tatillerin gözetilmesi, kapanışlar gibi yönetim kararlarına bağlı olarak bir iş merkezinin kullanılabileceği saat sayısı.

Bir çalışanın veya makinenin çalışabilir durumda olduğu zamanın yüzdesi; kullanılabilirlik = (planlanan süre - duruş süresi) / planlanan süre şeklinde hesaplanır.

Malzemenin, fabrika sahasında kullanılacağı operasyona yakın belirli bir konuma doğrudan teslim edilmesi.

Cascading yield loss ve composite yield ile eş anlamlıdır; birden fazla operasyondaki kayıpların nihai üründeki verim üzerindeki birleşik etkisini ifade eder.

Birden fazla işlem veya görevde verim kaybı yaşanması sonucu bileşik bir verim kaybı ortaya çıkması durumu. Eş anlamlısı: kümülatif verim.