Lojistik Terimler Sözlüğü
Sektörün temel kavramlarını Türkçe ve İngilizce olarak keşfet
- 237Terim
- 12Kategori
- A–ZAlfabetik
Lojistik kısaltmalarına göz atın · Öğrenci rehberini açın
Açık defter sözleşmesiopen-book contractTedarik ve Satın Alma
Açık defter sözleşmesi: Satın alan kuruluş ile tedarikçinin, sağlanan hizmet veya ürün için ödenecek adil bir fiyat üzerinde anlaştığı bir sözleşme fiyatlandırma uygulaması. Tedarikçi, müşteriyi her hizmet türü için katlanılan gerçek maliyetler artı üzerinde anlaşılan kâr marjına göre faturalandırır. Bazen maliyet artı sözleşme olarak da adlandırılır.
Açık ihaleopen tenderingTedarik ve Satın Alma
Açık ihale: Herhangi bir tedarikçinin bir ürün veya hizmet için teklif vermesine izin verme uygulaması. Teklif, dergiler, web siteleri, kitle iletişim araçları, sosyal medya veya e-tedarik portalları aracılığıyla yapılabilir.
Açık uçlu satın alma siparişiopen-end purchase orderTedarik ve Satın Alma
Açık uçlu satın alma siparişi: Satıcının, ürün veya hizmetleri 12 ay gibi belirli bir süre boyunca veya tam miktar satın alınana kadar önceden belirlenmiş bir çizelgeye göre sağladığı bir satın alma anlaşması.
Ağırlıklı puan yöntemiweighted-point planTedarik ve Satın Alma
Kategorik plan yaklaşımında elde edilen girdiyi kullanan ve her değerlendirme kategorisine ağırlık atayan bir tedarikçi seçim ve derecelendirme yaklaşımıdır. Her tedarikçi için ağırlıklı bir toplam elde edilir ve karşılaştırma yapılır. Kullanılan ağırlıkların toplamı tüm kategoriler için yüzde 100 olmalıdır. Bkz: categorical plan.
Akıllı tedarikIntelligent supplyTedarik ve Satın Alma
Tedarik fonksiyonunun her bileşenini etkileyen; en iyi tedarikçilerden en iyi değerle mal ve hizmet tedarik ederken tedarik operasyonlarında verimlilik sağlayan, tedarikçi ilişkilerini geliştiren ve riskleri azaltan bir strateji.
Akıllı tedarik analitiğiIntelligent supply analyticsTedarik ve Satın Alma
Maliyet ve fiyat dalgalanmalarını, talep örüntülerini ve tedarikçi/ülke ile ilgili faktörleri tahmin etmek amacıyla farklı veri kaynaklarını bir araya getirerek geçmişe bakıştan öngörüye geçmek için değer zinciri analitiği ve sektör içgörülerinin birlikte kullanılması yeteneği.
Al ya da ödetake-or-payTedarik ve Satın Alma
Satın alma sözleşmelerinde yaygın olarak yer alan, alıcının sözleşmede belirtilen malın tamamını satın almaması durumunda anlaşılan sözleşme tutarının bir kısmını ceza olarak ödemesini şart koşan bir maddedir.
Alt kademe tedarikçisub-tier supplierTedarik ve Satın Alma
Müşterinin doğrudan tedarikçisine ürün teslim eden bir tedarikçi.
Alternatif tedarikçisupplier alternateTedarik ve Satın Alma
Birincil tedarikçi dışında bir satıcı. Alternatif tedarikçi, satın alınan kalemleri tedarik edebilir veya etmeyebilir, ancak genellikle bu kalemleri tedarik etmesi onaylıdır.
AşımoverrunTedarik ve Satın Alma
1) Üretimden veya bir tedarikçiden sipariş edilen miktarın üzerinde alınan miktar. 2) Giderlerin bütçeyi aşması durumu.
Bağımsız taraflar arası işlemarm's length transactionTedarik ve Satın Alma
Birbirinden bağımsız iki taraf arasındaki işlem; tedarik zincirinde, uzun vadeli bir ilişki veya anlaşma olmaksızın bir tedarikçiden sipariş vermeyi ifade eder.
Bakım, onarım ve işletme (MRO) malzemelerimaintenance, repair, and operating (MRO) suppliesTedarik ve Satın Alma
Genel işletme ve bakım faaliyetlerini desteklemek için kullanılan bakım malzemeleri, yedek parçalar ve sarf malzemeleri gibi kalemler.
Bilgi talebi (RFI)request for information (RFI)Tedarik ve Satın Alma
Potansiyel bir tedarikçinin ürün veya hizmeti hakkında, işletmede kullanılma olasılığına yönelik bilgi talebi. Bu talep belirli iş gereksinimlerini içerebilir veya daha genel, keşif amaçlı olabilir. Bkz: teklif isteme (RFP).
Birinci kademe tedarikçifirst-tier supplierTedarik ve Satın Alma
Aracı olmaksızın bir işletmeye mal veya hizmet sağlayan doğrudan tedarikçidir.
Birinci kademe tedarikçitier oneTedarik ve Satın Alma
Yalnızca ürün tedariğinden değil aynı zamanda ürün geliştirmeden de doğrudan sorumlu olan tedarikçi grubudur.
Birleşmiş Milletler Standart Ürün ve Hizmet Kodu (UNSPSC)United Nations Standard Products and Services Code® (UNSPSC®)Tedarik ve Satın Alma
Ürün ve hizmetleri segment, aile, sınıf ve emtia bilgisine dayalı bir hiyerarşi kullanarak sektörler arası sınıflandıran küresel, açık bir standarttır.
Bölünmüş teslimatsplit deliveryTedarik ve Satın Alma
Daha düşük bir fiyat elde etmek için satın alma siparişine büyük bir miktar yazılıp, teslimatın envanter yatırımını kontrol etmek, depolama alanından tasarruf etmek gibi amaçlarla birkaç tarihe bölünerek daha küçük miktarlar halinde yapılmasıdır.
Ceza kesintisi hükümlerichargeback provisionsTedarik ve Satın Alma
Bir şirketin, performans göstermemesi durumunda tedarikçiden nasıl ücret talep edebileceğini belirten sözleşme şartları.
Çapraz tedarikcross-sourcingTedarik ve Satın Alma
Bir ürün veya hizmetin işletmenin bir alanında bir tedarikçiden, benzer ürün veya hizmetler için işletmenin farklı bir alanında farklı bir tedarikçiden temin edilmesidir. Bu sayede tedarikçiler gelecekteki iş için rekabet edebilir.
Çerçeve anlaşmaframework agreementTedarik ve Satın Alma
İki tarafın tüm konularda nihai bir anlaşmaya varmadığını ancak bir ilişkiyi sürdürmeye yetecek kadar mutabık kaldığını kabul eden bir anlaşmadır.
Çerçeve satın alma siparişiblanket purchase orderTedarik ve Satın Alma
Bir tedarikçiye malzeme için uzun vadeli bir taahhüt; ihtiyaçları karşılamak üzere karşı kısa vadeli serbest bırakmalar oluşturulur; genellikle önceden belirlenmiş teslimat tarihleriyle yalnızca bir kalemi kapsar.
Çerçeve sipariş çağrısıblanket order releaseTedarik ve Satın Alma
Bir çerçeve siparişten bir miktarın serbest bırakılması için kullanılan mesaj.
Çerçeve sözleşmemaster contractTedarik ve Satın Alma
Uzun vadeli bir anlaşmanın genel hükümlerini belirleyen ve gelecekteki bireysel sözleşmeleri yöneten sözleşme, ya da sendika ile işveren arasındaki sözleşme.
Çerçeve sözleşme çağrısıblanket releaseTedarik ve Satın Alma
Bir çerçeve sipariş veya sözleşmeye karşı sevkiyat ve/veya üretim yapma yetkisi.
Çevrimiçi satın alma talep sistemionline requisitioning systemTedarik ve Satın Alma
Çevrimiçi talep sistemi: Talep siparişlerini satın alma departmanına ileten bir e-tedarik veya kaynak bulma platformu. Satın alma departmanı talebi gözden geçirir, kaynak bulma ve fiyatlandırma yapar, talebi reddeder veya kabul eder ve satın alma siparişini tedarikçiye gönderir.
Çift kaynaklı tedarikdual sourcingTedarik ve Satın Alma
Aynı ürün veya hizmetler için birkaç tedarikçi kullanarak ihtiyaçların karşılanması yöntemidir.
Çok kademeli tedarikçi denetimimultitiered supplier auditTedarik ve Satın Alma
Çok katmanlı tedarikçi denetimi: Satın alan kuruluşun, gereksinim ve standartlara uyumu sağlamak amacıyla kendisinin veya bağımsız bir üçüncü tarafın aracılığıyla genişletilmiş tedarik katmanlarını resmi olarak denetleme uygulaması.
Çoklu tedarikmultisourcingTedarik ve Satın Alma
Çoklu tedarik: Bir mal veya hizmetin birden fazla bağımsız tedarikçiden temin edilmesi. Eş anlamlısı: multiple sourcing. Zıt anlamlısı: tek kaynaktan tedarik. Bkz: ikili tedarik.
Değişiklik emrichange orderTedarik ve Satın Alma
Bir satın alma siparişinin veya atölye siparişinin bir şekilde değiştirilmesi gerektiğine dair resmi bildirim. Bu değişiklik, gözden geçirilmiş bir miktar, tarih veya müşteri şartnamesi, bir mühendislik değişikliği ya da envanter ihtiyaç tarihindeki bir değişiklik gibi nedenlerden kaynaklanabilir.
Destek malzemesi ikmal planlamasıprovisioningTedarik ve Satın Alma
Bir sistemi işletmek ve bakımını yapmak için gerekli destek kalemlerinin belirlenmesi, satın alınması ve gerekli miktarlarının belirlenmesi süreci.
Dezavantajlı işletme (DBE)disadvantaged business entity (DBE)Tedarik ve Satın Alma
Sosyal ve ekonomik açıdan dezavantajlı bireylerin en az yüzde 51'ine sahip olduğu ve günlük işletme faaliyetlerini kontrol ettiği kâr amaçlı küçük işletmelerdir.
Dijital sözleşme yönetimidigital contract managementTedarik ve Satın Alma
Maliyet tasarrufu sağlamak ve istenen performans düzeylerine ulaşmak amacıyla, yazım ve sözleşme müzakereleri dahil olmak üzere sözleşme yaşam döngüsünün her adımda görünürlükle proaktif olarak yönetilmesi uygulamasıdır.
Direkt malzeme tedarikidirect procurementTedarik ve Satın Alma
Bir kuruluşun temel faaliyetleriyle doğrudan ilgili ürün, malzeme veya hizmetin tedarikidir.
Dış fabrikaexternal factoryTedarik ve Satın Alma
Tedarikçilerin, firmanın üretim kapasitesinin ve yeteneklerinin bir uzantısı olarak görüldüğü bir durumdur; firmanın kendi üretim sistemine uygulanan yönetim uygulamaları dış fabrikaya da uygulanmalıdır.
Dış kaynak kullanımıoutsourcingTedarik ve Satın Alma
Daha önce şirket içinde sağlanan mal ve hizmetlerin tedarikçilerden temin edilmesi sürecidir; iç kapasite ve üretimin tedarikçi kapasitesiyle ikame edilmesini içerir.
Dış ortaklık geliştirmeoutpartneringTedarik ve Satın Alma
İşbirliğini, ortak problem çözmeyi, bilgi paylaşımını ve tamamlayıcı temel yetkinliklerin kullanılmasını artırmak amacıyla tedarik zinciri ortaklarıyla yakın ortaklıklar geliştirme sürecidir.
Doğrudan sevkiyatlı satın alma siparişidirect-ship purchase orderTedarik ve Satın Alma
Direct to customer (D2C) ile eş anlamlıdır.
Dolaşan satın alma talebitraveling purchase requisitionTedarik ve Satın Alma
Tekrarlanan kullanım için tasarlanmış bir satın alma talebidir. Talep edilen mallar için bir satın alma siparişi hazırlandıktan sonra form, kaynağına geri döner ve mal yeniden sipariş edilmesi gerekene kadar orada tutulur. Eşanlamlı: traveling requisition.
Dolaylı satın almaindirect procurementTedarik ve Satın Alma
Kuruluşun faaliyet göstermesini sağlayan ancak müşterilere satılan ürün veya hizmetlerin üretiminde kullanılmayan mal ve hizmetlerin tedarikinden sorumlu organizasyon işlevi. Bakım, onarım ve işletme (MRO) malzemeleri, temizlik hizmetleri ve kurumsal seyahat örnek olarak verilebilir.
E-kataloge-catalogTedarik ve Satın Alma
Bir şirketin ürün kataloğunun, bazen elektronik satın alma için de kullanılabilen dijital versiyonudur.
E-kaynak bulmae-sourcingTedarik ve Satın Alma
Satın alma yapan kişilerin tedarikçi ve ürün araştırması ile ön satın alma hizmetleri aracılığıyla tedarik kaynaklarını belirlemesini sağlayan e-ticaret uygulamasıdır.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif (MEAT) kriteriMEAT criterionTedarik ve Satın Alma
Tedarikçi seçiminde, sözleşmenin yalnızca fiyata değil, teklifin niteliksel, teknik ve sürdürülebilirlik yönlerine göre en avantajlı teklife verildiği uygulama.
EmtiacommodityTedarik ve Satın Alma
Diğer benzer ürünlerden farklılaşmamış bir kalem. Emtialar genellikle toplu olarak satılır ve tarım ürünleri, madenden çıkarılan hammaddeler veya ham petrol gibi malları içerir.
Emtia grubu bazında satın almacommodity buyingTedarik ve Satın Alma
Üretimi desteklemek için gerekli tüm ihtiyaçların tedariki amacıyla benzer parça veya malzemelerin tek bir alıcının kontrolü altında gruplandırılması.
Emtia tedarik stratejisicommodity procurement strategyTedarik ve Satın Alma
Bir ürün ailesi için satın alma planı. Tedarikçi tabanını yönetme ve tedarik sorunlarını çözme planını içerir.
Endüstriyel alıcıindustrial buyerTedarik ve Satın Alma
Bir bitmiş ürünün üretiminde veya bir hizmetin sunumunda kullanılan malzeme ve ekipmanların satın alınmasından esas olarak sorumlu kişi.
EskalasyonescalationTedarik ve Satın Alma
1) Bir durumun öncelik veya ciddiyet düzeyinin artırılması, örneğin bir iş sorununun üst yönetime iletilmesi. 2) Tedarikçinin hammadde veya işçilik maliyetlerindeki değişim gibi belirli koşullar gerçekleştiğinde sözleşme fiyatının artırılmasına izin veren tutar veya oran.
Etik satın almaethical procurementTedarik ve Satın Alma
Tedarikçilerin iş uygulamalarının incelenmesi ve yolsuzluğun izlenmesi gibi etik standartların satın alma sürecine entegre edilmesi uygulamasıdır; adil ticaret, etik kaynak kullanımı, sosyal sorumluluk gibi alanları kapsar.
Etik tedarikethical sourcingTedarik ve Satın Alma
Ürünlerin sorumlu ve sürdürülebilir yöntemler ve tedarikçiler aracılığıyla temin edilmesini sağlama sürecidir.
Fason üretimsubcontractingTedarik ve Satın Alma
Üretim işini başka bir üreticiye dışarıda yaptırmak. Bkz. dış kaynak kullanımı.
Fasoncu ve tedarikçi ağlarısubcontractor and supplier networksTedarik ve Satın Alma
Bir üretici ile parça ve bileşen tedarikçileri arasında uzun vadeli sözleşmeler kurulması.
Fiyat analiziprice analysisTedarik ve Satın Alma
Mal ve hizmetler için ödenen veya teklif edilen fiyatın adil olup olmadığının incelenmesi; geçmiş fiyatlar, yayımlanmış fiyatlar ve rekabetçi teklifler ile karşılaştırılarak yapılır.
Fiyat kırılımıprice breakTedarik ve Satın Alma
Erken ödeme, toplu alım gibi durumlarda sağlanan indirim.
Fiyat korumasıprice protectionTedarik ve Satın Alma
Tedarikçinin, sevkiyattan önce fiyatlarında yaptığı indirimin alıcıya da uygulanmasını veya fiyat artışından önce alıcının daha düşük fiyattan yararlanmasını garanti eden anlaşma.
Fiyat teklifiquotationTedarik ve Satın Alma
Bir satıcının belirli ürün veya hizmetler için sunduğu resmi fiyat teklifi belgesi.
Güvenceli tedarik kaynağıassured source of supplyTedarik ve Satın Alma
Genellikle bir sözleşme ile oluşturulan garantili bir tedarik kaynağı.
Hacim kaldıracıvolume leveragingTedarik ve Satın Alma
Hacim fiyatı veya sevkiyat indirimlerinden yararlanmak için büyük miktarlarda satın alma stratejisidir.
Hakediş ödemesiprogress paymentTedarik ve Satın Alma
Tedarikçilere önceden tanımlanmış kilometre taşlarına ve ilerlemeye göre ödeme yapılması pratiği; bu kısmi ödemeler belirli iş aşamalarının tamamlanmasıyla veya toplam fiyatın önceden belirlenen bir tutarına göre yapılabilir.
Harcama analizispend analysisTedarik ve Satın Alma
Bir kuruluşun maliyetleri düşürme veya kaliteyi artırma fırsatlarını belirlemek amacıyla harcama kalıplarını incelediği satın alma faaliyeti. Bu faaliyet, değer analizinin ve maliyet-fayda analizinin bir parçasıdır.
Harcama yönetimispend managementTedarik ve Satın Alma
Mal ve hizmet satın almak için yapılan fon çıkışlarının yönetilmesi. Terim, dış kaynak kullanımı, satın alma, e-satın alma ve tedarik zinciri yönetimi gibi süreçleri de kapsar.