Lojistik Terimler Sözlüğü

Birden fazla kalemin aynı tedarikçiden sipariş edildiği durumlarda kullanılan bir sipariş sistemi. Sipariş edilebilir nokta, orijinal sipariş noktasından daha yüksektir; kalemlerden biri zorunlu sipariş noktasına ulaşarak sipariş tetiklediğinde, sipariş edilebilir noktasının altındaki tüm diğer kalemler de sipariş edilir. Bu nokta, kalemin erken sipariş edilmesi durumunda oluşacak ek elde tutma maliyeti dikkate alınarak belirlenir.

Sipariş karşılama oranı: Tamamen karşılanan müşteri siparişlerinin yüzdesi.

Sipariş çarpanı: Parti büyüklüğü hesaplandıktan sonra uygulanan ve sipariş miktarını önceden belirlenmiş bir çarpana ayarlayan bir sipariş miktarı düzenleyicisi.

Bir işletmenin sipariş verdiği her seferinde katlandığı maliyetlerdir. Sipariş miktarlarının belirlenmesinde kullanılır ve siparişlerin hazırlanması, verilmesi, takibi ile faturaların ödenmesine ilişkin idari işleri, malların fiziksel olarak taşınmasını, teslim alma ve muayeneyi ve gerektiğinde hazırlık (setup) maliyetlerini kapsar.

Sipariş miktarı düzenleyicisi: Fire, test etme, hacim indirimleri gibi özel hususlar nedeniyle bir sipariş miktarının normal parti büyüklüğü kuralına yapılan bir ayarlama.

Sipariş noktası: Elde bulunan artı sipariş edilen toplam stoğun bu noktaya düşmesi veya altına inmesi durumunda stoğun yenilenmesi için harekete geçilen belirlenmiş bir envanter seviyesi. Sipariş noktası normalde yenileme teslim süresi boyunca tahmini kullanım artı emniyet stoğu olarak hesaplanır. Eş anlamlıları: yeniden sipariş noktası (ROP), istatistiksel sipariş noktası, tetikleme seviyesi.

Sipariş noktası sistemi: Elde bulunan artı sipariş edilen stoğa dayalı bir envanter yenileme sistemi. Eş anlamlısı: istatistiksel sipariş noktası sistemi.

Sipariş politikası: Envanter maliyetlerini dengelemek için bir siparişin parti büyüklüğünü ve zamanlamasını belirlemeye yönelik bir dizi prosedür.

Sipariş politikası kodu: Belirli bir kalem için seçilen parti büyüklüğü tekniğini gösteren bir kod. Eş anlamlısı: parti büyüklüğü kodu.

Müşteri siparişlerindeki kalemlerin eksiksiz olarak karşılanan yüzdesidir.

Sipariş edilmiş (on order): Bir konumda sipariş edilmiş ancak henüz teslim alınmamış mal veya hizmetlerin sayısı ya da değeri.

Sipariş edilmiş stok: Bir kalem için bekleyen tüm yenileme siparişlerinin toplamı. Yeni bir sipariş verildiğinde sipariş edilmiş stok tutarı artar; malzeme bir siparişe karşı teslim alındığında veya sipariş iptal edildiğinde azalır.

1) Bir çalışanın atandığı ve yetkin olduğu iş fonksiyonunun belirlenmesi. 2) Envanter yönetiminde, bir grup kalemin yıllık kullanım değeri, teslim süresi veya talep değişkenliği gibi belirli bir ölçüte göre sınıflandırılması. 3) Taşımacılıkta, bir emtianın taşıyıcı maliyetlerini etkileyen ürün özelliklerine (yoğunluk, istifleme, elleçleme ve sorumluluk gibi) dayanarak taşıma sınıfının belirlenmesi.

Sınırlı raf ömrüne sahip malzemedir.

Bir ürünün müşteriye artık gönderilemeyeceği tarih.

Tam zamanında (JIT) sistemde, tamamlanan birim sayısının malzeme listesindeki parça sayısıyla çarpılarak yarı mamul malzemelerin stoktan düşülmesi; bu yöntem yalnızca malzeme listesi doğru ve üretim süreleri kısa olduğunda etkilidir.

Hasarlı olan veya son kullanma tarihine yaklaşmış olduğu için tam fiyattan satılamayan ürünlerdir.

Fazla mesai veya duruş süresine karşı koruma sağlamak amacıyla temel envanter seviyesinin üzerinde bulundurulan bir stok.

Belirli bir şirket için değere göre bir örneklem dağılımına dayalı bir ilişki. Bir şirketin standart oranı bilindiğinde, belirli toplu envanter tahminleri yapılabilir (örn. belirli bir müşteri hizmet seviyesi artışı için gereken envanter artışı miktarı).

Üretimi desteklemek (hammadde ve yarı mamul), destekleyici faaliyetleri (bakım, onarım ve işletme malzemeleri) ve müşteri hizmetini (bitmiş ürünler ve yedek parçalar) desteklemek için kullanılan kalemler veya stoklar. Toplam envanter değeri, bir kuruluşun bilançosunda dönen varlık olarak gösterilir.

1) Envanterdeki kalemler. 2) Satışa hazır depolanmış ürünler veya yedek parçalar. Bunlar genellikle bileşen veya ham madde olan stoklardan (stores) farklıdır.

Envanterin bir organizasyon veya tedarik zinciri boyunca belirli bir zamanda geçiş hızı; envanter devir hızıyla ölçülür.

Stokun belirli bir sipariş veya program için ayrılması süreci. Bkz: tahsis (allocation).

Eldeki stok kalemlerinin bakiyesini ve sipariş edilmiş ile gelecekteki siparişler için kullanılabilir kalemlerin bakiyelerini gösteren çift kayıtlı bir kayıt sistemi; rezerv sisteminin kullanıldığı durumlarda rezervdeki malzeme bakiyesi de gösterilir.

Hammadde, bileşen veya diğer envanterin bir stok konumundan fiziksel olarak çıkarılması ve bu hareketin raporlanmasıdır.

1) Kullanım veya satış için bir envanter konumundan serbest bırakılan kalemler. 2) Envanter bakiyesini serbest bırakılan miktar kadar azaltan envanter kaydı işlemi. Eşanlamlı: çıkış (issue).

1) Malzemenin depodan çıkarılmasıdır. 2) Malzemeyi belirli bir konuma, çalışmaya veya çizelgeye tahsis eden bir işlemdir.

Bir envanterin bir yıl gibi bir zaman diliminde kaç kez döndüğünün sayısı. Genellikle yıllık satış maliyetinin ortalama envanter düzeyine bölünmesiyle hesaplanır. Eşanlamlı: envanter devri, ciro.

Fiili eldeki miktarı sistemdeki kayıtlı bakiyeyle karşılaştıran bir metrik. Genellikle envanter düzeyleri kabul edilebilir tolerans içinde kalan kalemlerin yüzdesi olarak ölçülür.

1) İki ardışık yenileme sevkiyatı arasındaki süre. 2) Döngüsel sayımda, aynı kalemin sayımları arasındaki süre.

Eldeki envanteri ve genellikle sipariş edilen envanteri ile kapsanan ürünler için bir satış veya kullanım geçmişini gösteren bir rapor.

Bakiyeyi fiili fiziksel envanter bakiyeleriyle uyumlu hale getirmek için bir envanter kaydında yapılan değişiklik.

Bir şirketin envanter satın almasına ve elinde tutmasına neden olan koşul.

Envanterdeki iyileştirme alanlarını belirlemek için kullanılan bir sistem; örneğin katma değeri olmayan envanteri vurgulayarak işletme sermayesini iyileştirmek amacıyla satılmasını veya zarara yazılmasını sağlamak.

Bir satın alma veya üretim siparişinden gelen envanterin fiziksel bir konuma alınmasını, eldeki bakiyeyi alınan miktar kadar artırarak kaydeden envanter işlemi.

Envanter bilgisinin bir firma içinde ve tedarik zinciri ortaklarıyla ne ölçüde paylaşıldığı.

1) Eldeki envanterin birimden, bu birimlerin ne kadar süre yeteceğine dönüştürülmüş bir ölçüsüdür; örneğin elde 2.000 birim varsa ve günde 200 birim kullanılıyorsa, 10 günlük stok vardır. 2) Tedarik zincirindeki tüm envanterin değerinin, ortalama günlük satılan malın maliyeti (COGS) oranına bölünmesiyle elde edilen mali bir ölçüdür.

Envanterin birden fazla konum yerine tek bir konumda tutulması eylemi.

Kusurlu, eski, fazla vb. nedenlerle üreticiye iade edilen bir kalem.

Bkz.: envanter daralması (inventory shrinkage).

Belirli bir malzeme, ürün veya kalemin işlemlerini veya hareketini içeren kayıt.

Belirli bir kalem için envanter durumunu içeren bir defter kartı.

Bir kalemi benzersiz şekilde tanımlamaya yarayan numaradır.

Hammadde, yarı mamul veya bitmiş ürün olsun, kalemlerin istenen düzeylerini korumak ve etkili takip ile kullanılabilir durumlarını sağlamak amacıyla doğru şekilde depolamak için yürütülen faaliyet ve teknikler. Eşanlamlı: malzeme kontrolü (material control).

Envanter sipariş etme ve elde tutmayla ilişkili maliyet.

Fiziksel envanter rakamlarının sürekli envanter kaydıyla karşılaştırılması ve gerekli düzeltmelerin yapılması.

Envanter sistemindeki kayıtların fiziksel eldeki miktarla eşleştirilmesi süreci.

Malzemenin yerleştirildiği ve alındığı, aktif bir operasyon alanındaki belirlenmiş bir konum. Bu, aktif malzemeyi takip etmenin ve kontrol etmenin bir yoludur. Stok noktası, faaliyetten izole edilmiş bir depo odası olmak zorunda değildir.