Lojistik Terimler Sözlüğü
Sektörün temel kavramlarını Türkçe ve İngilizce olarak keşfet
- 50Terim
- 12Kategori
- A–ZAlfabetik
Lojistik kısaltmalarına göz atın · Öğrenci rehberini açın
TahliyedischargeTaşımacılık ve Dağıtım
Yükün gemiden, uçaktan, vagondan veya kara taşıtından boşaltılması. Deniz taşımacılığında yükün gemiden indirildiği limana tahliye limanı denir.
Tahsisli sözleşmeli taşıyıcıdedicated contract carrierTaşımacılık ve Dağıtım
Müşterisi için bir özel filoyu sermayelendiren, yöneten ve işleten; müşteriye özel filo kurmanın ön yatırım maliyeti olmadan bu filonun avantajlarını sağlayan üçüncü taraf bir hizmet sağlayıcıdır.
TakograftachographTaşımacılık ve Dağıtım
Karayolu taşımacılığı yapan araçlarda kullanılan, araç sürücüsü ve sürüşe ait bilgileri kaydeden cihaz. Sayısal takograf bu bilgileri dijital ortamda kaydeder. Karayolları Trafik Kanunu'na göre azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan yük taşıtlarında ve sürücüsü dahil oturma yeri on yediden fazla olan belirli yolcu taşıtlarında takograf bulundurmak ve kullanmak zorunludur, yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlar hariç.
Tam vagon yükücarload lotTaşımacılık ve Dağıtım
Kökenden hedefe tek bir tren vagonuyla taşınabilmesi için gereken minimum ağırlık veya boyuta ulaşan sevkiyat. Taşıyıcının uyguladığı vagon yükü ücreti, yükün özelliklerine değil, dolu vagonu baştan sona taşıma maliyetine dayanır ve genellikle karşılık gelen tam vagon altı (less-than-carload) ücretinden daha düşüktür.
Tanker gemisitanker vesselTaşımacılık ve Dağıtım
Sıvılaştırılmış yükleri taşıyan, farklı boyut ve kapasitelerde gemilerdir.
Taşıma ayağılegTaşımacılık ve Dağıtım
Tam bir yolculuğun bir bölümüdür.
Taşıma çevrim süresitransportation cycle timeTaşımacılık ve Dağıtım
Bir ürünün nihai varış noktasına ulaşması için gereken temin süresini ölçen bir lojistik performans göstergesidir. Bir depodan çıkış ile varış noktasına ulaşma arasındaki süredir.
Taşıma irsaliyesicarrier's delivery noteTaşımacılık ve Dağıtım
Ücret karşılığında eşya taşıyanların düzenlediği, malın cinsini ve miktarını, kimin gönderdiğini, nereye ve kime gönderildiğini, nakliye ücretini, sürücünün adını ve aracın plakasını gösteren belge.
Taşıma işleri organizatörüfreight forwarderTaşımacılık ve Dağıtım
Gönderici ile taşıyıcı arasında sevkiyatları organize eden bir şirkettir; genellikle toplu taşıma indiriminden yararlanmak için küçük sevkiyatları birleştirir.
Taşıma komisyoncusutransportation brokerTaşımacılık ve Dağıtım
Sevkiyatları taşıyıcılarla bir ücret karşılığında eşleştiren firmadır.
Taşıma modutransportation modeTaşımacılık ve Dağıtım
Bir kalemin taşınma şeklidir.
Taşıma optimizasyonutransportation optimizationTaşımacılık ve Dağıtım
Arz ve talebi daha iyi eşleştirmek ve envanter dengelerini optimize etmek için gelen veya giden taşıma modlarını değiştirme potansiyelini değerlendirmektir.
Taşıma senediwaybillTaşımacılık ve Dağıtım
Bir sevkiyata eşlik eden, taşınan malların listesini, sevkiyatla ilgili talimatları, sevkiyatın çıkış ve varış noktalarını ve gönderici ile alıcıyı içeren bir belgedir. Bkz: air waybill (AWB).
Taşıma türümode of transportationTaşımacılık ve Dağıtım
Kalemleri farklı coğrafi konumlar arasında taşıma yöntemi; kara, demiryolu, hava, deniz, boru hattı, intermodal ve kurye gibi türleri içerir.
Taşıma türü dağılımımodal splitTaşımacılık ve Dağıtım
Yolcu-mil, ton-mil ve gelir gibi ölçütler kullanılarak farklı taşıma modlarının kullanımının istatistiksel dökümü.
Taşıma türü optimizasyonumodal optimizationTaşımacılık ve Dağıtım
Lojistik maliyet azaltma ile artan sermaye maliyetleri arasındaki dengeleri gözeten uygulama.
Taşıma yollarıwaysTaşımacılık ve Dağıtım
Bir taşıyıcının işletim yaptığı, geçiş hakkı, yol yatağı, raylar ve diğer fiziksel tesisleri içeren yollardır. Bunlar devlete ait olabilir, taşıyıcı tarafından özel mülk olarak tutulabilir veya doğa tarafından sağlanabilir.
Taşımacılığın yasal sınıflandırmalarıtransportation legal classificationsTaşımacılık ve Dağıtım
Taşımacılığın ürün, sevkiyat boyutu, ücretler, taşıyıcılar ve hizmet türlerine göre yasal düzenleyici sınıflandırmasıdır.
TaşımacılıktransportationTaşımacılık ve Dağıtım
Bir kuruluşa giren ve çıkan envanterlerin modu, tedarikçisi ve hareketiyle ilgili faaliyetlerin planlanması, çizelgelenmesi ve kontrol edilmesi fonksiyonudur.
Taşımacılık yönetimitransportation managementTaşımacılık ve Dağıtım
Sevkiyat sürecinin planlanması, çizelgelenmesi ve bütçelenmesi için taşıma varlıkları, hizmetleri ve ilgili sistemlerin gerekliliklerini teslimata kadar yürütme sürecidir.
Taşıt belgesivehicle certificateTaşımacılık ve Dağıtım
Yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste halinde gösteren, yetki belgesinden ayrı ve yetki belgesinin eki olarak düzenlenen belge. Taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için ayrıca bir taşıt kartı düzenlenir.
Taşıtancharterer (carrier's contracting party)Taşımacılık ve Dağıtım
Navlun sözleşmesinde taşıyanın karşı tarafı olan ve taşıma karşılığında navlun ödemeyi üstlenen kişi. Yolculuk çarterinde taşıyan geminin tamamını, bir kısmını veya belli bir yerini taşıtana tahsis eder.
TaşıyıcıcarrierTaşımacılık ve Dağıtım
Hava, deniz veya kara taşımacılık hizmetleri sunan şirket.
Taşıyıcı ve sevkiyat yönetimitraffic managementTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıma taşıyıcılarının, modlarının ve hizmetlerinin kontrolüdür.
Taşıyıcının sorumluluğucarrier's liabilityTaşımacılık ve Dağıtım
Türk Ticaret Kanunu'nun taşıma işleri hükümlerine göre taşıyıcının, eşyayı taşınmak üzere teslim aldığı andan teslim edene kadar eşyanın zıyaından, hasarından ve teslimdeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olması. Taşıyıcı, en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden doğan zararlardan sorumlu tutulmaz.
Taşıyıcının sorumluluk sınırıcarrier's limit of liabilityTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcının zıya veya hasar için ödeyeceği tazminatın Türk Ticaret Kanunu'ndaki üst sınırı. Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde tazminat, brüt ağırlığın her kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutarla sınırlıdır. Taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluk taşıma ücretinin üç katıyla sınırlıdır.
Tazminat talebiclaimTaşımacılık ve Dağıtım
Kayıp veya hasar nedeniyle bir şirkete karşı yapılan talep.
Tehlikeli madde güvenlik danışmanı (TMGD)dangerous goods safety adviser (DGSA)Taşımacılık ve Dağıtım
İşletmelerde yerinde tespit ve inceleme yaparak rapor düzenleyen, görev ve nitelikleri ADR Bölüm 1.8.3'te belirtilen ve Bakanlıkça sertifika düzenlenerek yetkilendirilen gerçek kişi. Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi sahibi işletmeler, hizmet alma zorunluluğu varsa bu hizmeti istihdam ettikleri danışmanlardan veya yetkilendirilmiş kuruluşlardan alır.
Tehlikeli maddelerhazardous materialsTaşımacılık ve Dağıtım
Bir ülkenin ilgili devlet kurumu tarafından, tek başına ya da diğer unsurlarla etkileşimi nedeniyle insan, hayvan veya çevre sağlığına ya da mülke risk oluşturduğu tespit edilen herhangi bir malzemedir. Patlayıcılar, yanıcı veya aşındırıcı sıvı ya da gazlar, biyolojik tehlikeler ve radyoaktif maddeler bu kategoriye girer. 'Hazmat' ile eş anlamlıdır.
Temiz konşimento (B/L)clean bill of lading (B/L)Taşımacılık ve Dağıtım
Alıcı tarafından malların sevkiyatı denetlendikten ve malların kusursuz olarak teslim alındığı belirtildikten sonra düzenlenen konşimento.
Terminal elleçleme ücretiterminal-handling chargeTaşımacılık ve Dağıtım
1) Bir sevkiyatın kaç kez yüklenip, taşınıp ve boşaltılması gerektiğine bağlı olan taşıyıcı ücretidir; sevkiyatları birleştirerek veya tam kamyon yükü halinde göndererek düşürülebilir. 2) Denizyolu taşımacılığında, sevkiyat sırasında konteyner terminallerine yükleme ve boşaltma için ödenen ücrettir; bu maliyetler yükleme veya varış limanında taşıyıcı hatlar tarafından üstlenilir.
Terminal teslim indirimiterminal delivery allowanceTaşımacılık ve Dağıtım
Yükün taşıyıcının terminaline teslim edilmesi veya oradan alınması durumunda uygulanan bir indirimdir.
TerminallerterminalsTaşımacılık ve Dağıtım
Taşımacılıkta, taşıyıcıların malları araçlara yükleyip boşalttığı lokasyonlardır. Ayrıca yerel toplama-teslimat hizmetleri ile hat taşımacılığı arasında bağlantı kurmak için de kullanılırlar; tartma, güzergah planlaması, sevkiyat, bakım ve idari işler burada yapılır.
TersaneshipyardTaşımacılık ve Dağıtım
Gemi yapılan yer.
Teslim alma noktasıreceiving pointTaşımacılık ve Dağıtım
Malzemenin gönderildiği konum.
Teslimat çevrim süresidelivery cycle timeTaşımacılık ve Dağıtım
Bir ürün veya hizmetin teslimat süreçleriyle ilişkili ortalama süredir.
Teslimat kanıtı (POD)proof of delivery (POD)Taşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcının, teslimatı imzalayan kişiyi tarih, saat ve diğer ilgili bilgilerle birlikte gösteren kaydı.
Teslimat randevusudelivery appointmentTaşımacılık ve Dağıtım
Malların belirlenen bir konuma varması planlanan zamandır.
Teslimat zaman aralığıdelivery windowTaşımacılık ve Dağıtım
Malların veya hizmetlerin teslim edilmesi gereken zaman aralığıdır.
Teslimde gecikmedelay in deliveryTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcının eşyayı kararlaştırılan sürede, süre kararlaştırılmamışsa makul bir süre içinde teslim etmemesi. Taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmedikçe, zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresiyle orantılı olarak indirilir. Gönderilen gecikmeyi teslimden itibaren yirmi bir gün içinde bildirmezse gecikmeden doğan hakları sona erer.
Teşvik tarifesiincentive rateTaşımacılık ve Dağıtım
Taşımacılıkta, bir gönderenin belirli bir yükte daha yüksek hacim taşımasını sağlamak için tasarlanmış indirimli oran.
Ticari sürücü belgesi (CDL)commercial driver’s license (CDL)Taşımacılık ve Dağıtım
Amerika Birleşik Devletleri'nde kamyon, otobüs ve römork dahil motorlu araçlarla büyük, ağır veya tehlikeli malzemeleri taşımak için gereken sürücü belgesi.
Ticari taşıyıcıfor-hire carrierTaşımacılık ve Dağıtım
Ücret karşılığında kamuya açık taşımacılık hizmeti sunan taşıyıcıdır.
TırTIR truck (articulated lorry)Taşımacılık ve Dağıtım
Genellikle uluslararası karayolu taşımacılığında kullanılan, dingil sayısı fazla olan uzun kamyon.
Ton-milton-mileTaşımacılık ve Dağıtım
Taşınan yükün ton olarak ağırlığının, taşındığı mesafenin mil olarak çarpımıyla bulunan, yük taşımacılığını ölçmenin bir yoludur. Yoğun olarak demiryolu ve deniz taşımacılığında kullanılır.
Toplam ana hat taşıma maliyetitotal line-haul costTaşımacılık ve Dağıtım
Bir konteyner yükünü taşımak için taşıyıcı operasyonunun temel maliyetleridir; sürücü ücretleri ve kullanım amortismanı dahil olup, taşınan mesafe ve mil başına maliyetle değişir.
Toplama ve dağıtım maliyetleripickup and delivery costsTaşımacılık ve Dağıtım
Bir sevkiyatın toplanması için taşıyıcı ücretleridir; küçük sevkiyatlar birleştirilip tek seferde toplanırsa maliyetler düşürülebilir.
Transit süretransit timeTaşımacılık ve Dağıtım
Herhangi bir siparişte, kalemlerin bir operasyondan diğerine hareketi için varsayılan standart bir süre ayırmadır. Eşanlamlı: travel time.
Transit süresiin-transit lead timeTaşımacılık ve Dağıtım
Sevkiyat tarihi (gönderim noktasında) ile teslim alma tarihi (alıcının rıhtımında) arasındaki süre.
Transit taşımatransit road transportTaşımacılık ve Dağıtım
Başladığı ülkeden başka bir ülkede sona eren ve bu iki ülke dışında en az bir ülkenin topraklarından geçen yolcu veya eşya taşıması. Gümrük transit rejimi ile karıştırılmamalıdır.