Lojistik Terimler Sözlüğü

Bir satın alma veya üretim siparişinden gelen envanterin fiziksel bir konuma alınmasını, eldeki bakiyeyi alınan miktar kadar artırarak kaydeden envanter işlemi.

Envanter bilgisinin bir firma içinde ve tedarik zinciri ortaklarıyla ne ölçüde paylaşıldığı.

1) Eldeki envanterin birimden, bu birimlerin ne kadar süre yeteceğine dönüştürülmüş bir ölçüsüdür; örneğin elde 2.000 birim varsa ve günde 200 birim kullanılıyorsa, 10 günlük stok vardır. 2) Tedarik zincirindeki tüm envanterin değerinin, ortalama günlük satılan malın maliyeti (COGS) oranına bölünmesiyle elde edilen mali bir ölçüdür.

Envanterin birden fazla konum yerine tek bir konumda tutulması eylemi.

Kusurlu, eski, fazla vb. nedenlerle üreticiye iade edilen bir kalem.

Bkz.: envanter daralması (inventory shrinkage).

Belirli bir malzeme, ürün veya kalemin işlemlerini veya hareketini içeren kayıt.

Belirli bir kalem için envanter durumunu içeren bir defter kartı.

Bir kalemi benzersiz şekilde tanımlamaya yarayan numaradır.

Hammadde, yarı mamul veya bitmiş ürün olsun, kalemlerin istenen düzeylerini korumak ve etkili takip ile kullanılabilir durumlarını sağlamak amacıyla doğru şekilde depolamak için yürütülen faaliyet ve teknikler. Eşanlamlı: malzeme kontrolü (material control).

Envanter sipariş etme ve elde tutmayla ilişkili maliyet.

Fiziksel envanter rakamlarının sürekli envanter kaydıyla karşılaştırılması ve gerekli düzeltmelerin yapılması.

Envanter sistemindeki kayıtların fiziksel eldeki miktarla eşleştirilmesi süreci.

Malzemenin yerleştirildiği ve alındığı, aktif bir operasyon alanındaki belirlenmiş bir konum. Bu, aktif malzemeyi takip etmenin ve kontrol etmenin bir yoludur. Stok noktası, faaliyetten izole edilmiş bir depo odası olmak zorunda değildir.

Tedarik zincirinin birden fazla kademesinde müşteri hizmeti ve yatırım getirisiyle ilgili optimal envanter stratejileri ve politikalarını bulabilen bir bilgisayar uygulaması.

Hammadde, yarı mamul veya bitmiş ürün olsun, kalemlerin istenen düzeylerini (sipariş miktarları ve güvenlik stoku seviyeleri dahil) belirleme faaliyetleri ve teknikleri. Eşanlamlı: malzeme planlaması (material planning).

Bir şirketin envanter yönetimine ilişkin hedeflerini ve yaklaşımını belirten bir açıklama. Stok seviyeleri, varlık değerlemesi, ABC sınıflandırmaları, yenileme politikaları ve gözden geçirme döngüleri gibi alanları kapsar.

Envanterin yenilenmesi için bir envanter modeli. Bağımsız talep envanter sipariş sistemleri arasında sabit sipariş döngüsü, sabit sipariş envanter modeli, isteğe bağlı yenileme ve hibrit modeller bulunur.

Belirli bir müşteri için bir ürün üretmek amacıyla verilen bir üretim siparişinin aksine, stoğu yenilemek için verilen sipariş.

Eldeki envanterin gerekli miktarın altına düştüğünü gösteren bir sinyal veya bildirim.

Belirli bir zaman dilimi içinde tüketilen bir envanter kaleminin değeri veya birim sayısı.

Depoların, dağıtım merkezlerinin (DC'ler) ve perakendecilerin belirli bir lokasyondaki envanteri tanımlamak ve takip etmek için kullandığı benzersiz bir kod. Farklı lokasyonlarda stoklanan bir ürün, her lokasyonda benzersiz bir SKU ile temsil edilebilir.

Envanteri elde tutmanın maliyeti, genellikle birim zaman (genellikle bir yıl) başına envanterin dolar değerinin bir yüzdesi olarak tanımlanır. Bu maliyet başlıca sermaye maliyetine ve vergi, sigorta, demode olma, bozulma ve kapladığı alan gibi envanteri koruma maliyetlerine bağlıdır. Eş anlamlısı: elde tutma maliyeti.

Ardışık yenileme siparişleri arasındaki süre. Eşanlamlı: yenileme aralığı (replenishment interval). Bkz: gözden geçirme periyodu.

Bir ürünün yeniden sipariş edilmesi gerektiğinin belirlendiği andan, ürünün raflarda kullanıma hazır hale gelmesine kadar geçen toplam süre. Eşanlamlı: yeniden sipariş döngüsü (reorder cycle).

Depo ve malzeme taşıma süreçleri gibi envanterlerin planlanması ve kontrolüyle ilgilenen iş yönetimi alanı.

Gelecekte oluşabilecek taşıma gecikmelerini, kapasite kısıtlarını veya lojistik maliyet artışlarını (taşıma sıkışıklığı, işçi grevleri, gümrük tarifeleri gibi) azaltmak amacıyla envanterin ihtiyaç duyulmadan önce stratejik olarak biriktirilmesidir.

Talebi karşılamak için gereken malzeme, bileşen veya bitmiş ürünlerin eksikliği. Bkz. geri sipariş (backorder).

Bir sipariş verildiğinde ürünün stokta olmama olasılığının yüzdesi. Eşanl.: döngü hizmet seviyesi.

Bir müşterinin stokta hemen bulunmayan bir kalemi sipariş etmesi durumunda kaybedilen marjinal kâr.

Bir stok tükenmesiyle ilişkili maliyetler. Bu maliyetler kaybedilen satışları, geri sipariş maliyetlerini, hızlandırma maliyetlerini ve ek üretim ve satın alma maliyetlerini içerebilir.

Bir şirketin gerçek talebe veya gereksinimlere ne kadar etkin yanıt verdiğinin bir ölçüsü. Stok tükenmesi yüzdesi, stok tükenmesi içeren toplam siparişlerin toplam siparişlerle karşılaştırılması veya stok tükenmesi yaşanan satır kalemlerinin dönem içinde sipariş edilen toplam satır kalemleriyle karşılaştırılması şeklinde olabilir. Bir formül: stok tükenmesi yüzdesi = (1 – müşteri hizmet oranı) × 100. Karşıt: müşteri hizmet oranı.

Tedarik zincirindeki veya üretim süreçlerindeki envanterin, sistemi değişkenliğe karşı en iyi koruyacak konumun belirlenmesi süreci.

Pazarlanabilir ürünlere dönüştürülmek üzere daha fazla işlenmeyi bekleyen ham madde veya ara ürünler.

Her işlemin (giriş ve çıkış) kaydedildiği ve yeni bir bakiyenin hesaplandığı bir envanter kayıt sistemidir.

Her envanter işleminin işlendiği ve envanterin güncel bir kaydının tutulduğu bir bilgisayar kaydı veya el ile tutulan belgedir.

Stok tükenmelerini sınırlamak ve envanter seviyelerini optimize etmek için ne zaman yenileme siparişi verilmesi gerektiğini belirlemek amacıyla envanter seviyelerini sürekli izleyen bir envanter yönetim stratejisidir. Genellikle sabit sipariş miktarı (FOQ) ve yeniden sipariş noktası (ROP) ile uygulanır.

Bir tedarikçinin, gerçek satışlar veya depo sevkiyatları hakkında günlük olarak bilgilendirildiği ve stok tükenmeleri olmadan, resmi yenileme siparişleri almadan bu satışları yenilemeyi taahhüt ettiği bir tedarikçi işbirliği uygulamasıdır. Sonuç, ilgili maliyetlerin düşmesi ve envanter devir hızının artmasıdır.

1) Kaynak veya kalem miktarlarının, henüz müşteriye sevk edilmemiş veya stoktan üretime bırakılmamış belirli siparişlere atanması. 2) Kıt malzemenin dağıtılması için kullanılan süreç.

Sabit bir miktar yerine (ekonomik sipariş miktarında olduğu gibi), bir veya daha fazla gelecek dönem için tahmin edilen veya türetilen talebi kullanan bir sipariş sistemidir.

Teslimat gecikmeleri, kalite sorunları veya yanlış miktarda teslimat gibi olumsuz etkilere karşı bir operasyonun çıktısını veya çizelgeyi korumak için kullanılan envanter. Eşanlamlı: envanter yastığı (inventory cushion).

Tanklarda depolanan mallardır; bu mallar hammadde, ara ürün veya mamul olabilir. Bu envanterde eldeki miktarın tank seviyelerinden hesaplanması gerekir.

Lokasyonlar arasında taşınmakta olan envanterdir.

Envantere gönderilen birim zaman başına üretim oranı veya miktarı.

Kullanımın tahmin edilen oranda gerçekleştiği durumda, ikmal tedarik süresi boyunca stoktan çekilmesi veya tüketilmesi beklenen ürün miktarıdır.

Alıcının envanteri, genellikle kendi tesisinde tuttuğu ve tedarikçiye eldeki stok miktarı hakkında bilgi verdiği bir ilişki. Bu bilgiyi izlemek ve envanter belirli bir seviyeye ulaştığında yedek kalem göndermek tedarikçinin sorumluluğundadır.

Tedarikçinin, müşterinin envanter verilerine erişebildiği ve müşterinin talep ettiği envanter seviyesini korumaktan sorumlu olduğu bir tedarik zinciri performansı optimizasyon yöntemidir. Kabul edilen bir hizmet düzeyi ve envanter performans hedeflerine dayanarak tedarikçi, envanter faaliyetlerini ve seviyelerini izler, müşterinin envanterini minimum işlemsel katılımla planlar ve yeniden doldurur. Tedarikçi, gerçekleşen yeniden doldurmaya göre müşteriye fatura keser. Bkz: comanaged inventory (CMI), sürekli yenileme.

Tedarikçinin sadece envanteri kontrol etmediği, aynı zamanda sahip olduğu ve tüketici tarafından satın alınana kadar tüketiciye yakın tuttuğu bir sistem. Bu, tedarikçi yönetimli envanter şemsiyesi altındadır.