Lojistik Terimler Sözlüğü

Tasarımın hedef pazarın ihtiyaçlarını (müşteri özniteliklerini) ne ölçüde karşıladığını, ayrıca gerçek performansını, estetiğini ve maliyetini yakalamak için kalite ölçütlerini kullanan bir ürün tasarım yaklaşımıdır.

Bir ürün veya hizmetin kalitesini tanımlayan ölçülebilir özellik veya nitelik.

Taguchi tarafından geliştirilen; bir ürünün hedef değerden sapması durumunda topluma verilen zararı matematiksel olarak ifade eden fonksiyon.

Kalite gereksinimlerinin karşılandığını doğrulamak amacıyla yürütülen operasyonel teknikler ve faaliyetler bütünü.

Bakınız: kalite maliyetleri.

Kalite sorunlarından ve önleme faaliyetlerinden kaynaklanan tüm maliyetler; önleme, değerlendirme ve başarısızlık maliyetlerini kapsar.

Kalite gereksinimlerinin karşılanmasını sağlamak amacıyla mühendislik ilke ve yöntemlerinin uygulanması.

Bir organizasyonun üst yönetimi tarafından kalite konusundaki genel niyet ve yönelimini resmi olarak ifade eden belge.

Juran tarafından geliştirilen; kalite planlaması, kalite kontrolü ve kalite iyileştirmesini kapsayan üç boyutlu kalite yönetim çerçevesi.

Bir görevi yanlış yapmanın ve/veya kabul edilemez bir çıktı üretmenin neden olduğu maliyetlerdir. Bu maliyetler, uygunsuzluk maliyetlerini, verimsiz süreçleri ve kayıp fırsatları içerir.

Altı sigmada, süreç iyileştirme için ekip lideri; sorumlulukları arasında iyileştirme sürecini tanımlamak, ölçmek ve kontrol etmek yer alır.

Kalite muayenesinden geçene kadar malların ayrı tutulduğu alan veya durum.

Rutin olarak tekrarlandığında sürekli iyileştirme ortamı yaratan, düşünme ve davranış kalıplarını içeren bir dizi prosedürel adımdır.

Gözlemlenen tarihsel verilerin belirli özelliklere ayrılarak her özelliğin gözlemlenen sonuçlar üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir kök neden analizi istatistiksel aracı. Bkz. kök neden analizi.

Kalite sorunlarının tespit edilmesi ve çözülmesinin, üretim sürecinde en erken aşamada gerçekleştirilmesi ilkesi.

Tedarikçiden alım sonrası veya bir iş merkezinden diğerine transfer sonrası yapılan muayeneye karşıt olarak, tedarik veya üretim kaynağında (örneğin tedarikçi veya iş merkezi) yapılan muayene.

W. Edwards Deming tarafından çalışanları performans sırasına koymanın olanaksızlığını göstermek için geliştirilen; yönetimin bunun yerine sistemi iyileştirmesi gerektiğini ortaya koyan bir deney.

Bir kuruluşun, sürecin, ürünün, pazarın vb. temel sorununu/sorunlarını belirlemeye yönelik analitik yöntemler. Bkz: mevcut gerçeklik ağacı (CRT), beş neden, katmanlandırma analizi.

Mühendislik dokümantasyonunun doğru, güncel ve üretilen bileşen ya da sistemleri temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla ürünün mühendislik özelliklerine göre incelenmesidir.

Üretilen ve sevk edilen ürünün, tasarlanan ve sipariş edilen ürünle uyumlu olmasını sağlama işlevidir. Bu, doğru özelliklerin, müşteri seçeneklerinin ve mühendislik değişikliklerinin uygulandığı ve belgelendiği anlamına gelir.

Ürün kalitesini ve uygunluğunu sağlamak, verimli operasyonları desteklemek amacıyla ürün veya hizmetin yaşam döngüsü boyunca yüksek veri bütünlüğüyle ürün verilerini yönetme yeteneğidir. Ayrıca etkin bir değişiklik yönetimi ve bildirim sürecini kolaylaştırır.

Örneklem verilerinin, belirli bir ölçümün değişkenliğinin yalnızca rastgele nedenlere bağlı olduğunu gösterdiği, istatistiksel kontrol altında olduğu belirlenen bir süreç.

Altı sigma kalite aşamalarından biridir. Süreç performansı, genellikle kontrol şemalarıyla istikrarlı sonuçlar için izlenir.

Değerlendirilen istatistiksel ölçünün istatistiksel kontrol durumunda olmadığı bir süreçtir; veriler sürecin sadece rastgele değişkenlikten değil, atfedilebilir bir nedenden etkilendiğini gösterir.

Belirli hataların veya şikayetlerin bir zaman dilimi (günlük, haftalık veya aylık gibi) içindeki sayısını tutan basit bir veri toplama aracı. Kontrol çizelgeleri, kalitenin yedi temel aracından biridir.

Süreç performans verilerinin önceden hesaplanmış kontrol limitleriyle grafiksel olarak karşılaştırılmasıdır. Kontrol şemaları, rastgele varyasyonların aksine süreçteki atanabilir varyasyon nedenlerini tespit etmek için kullanılır; yedi kalite aracından biridir.

Bir kontrol şeması üzerindeki istatistiksel olarak belirlenmiş bir çizgidir (üst kontrol limiti veya alt kontrol limiti). Bir değer bu limitin dışında oluşursa süreç kontrol dışı kabul edilir.

Fark edilecek kadar ciddi olan ancak amaçlanan normal veya makul ölçüde öngörülebilir kullanım açısından gerçek bir zarara yol açmaması gereken kusur.

Bir üretim sürecinde ürün kalitesini etkileyen anahtar bir değişken veya değişkenler kümesidir. Bu değişkenlere odaklanmak, kalite kontrolü ve iyileştirmesine yapılan yatırımdan en yüksek getiriyi sağlar.

Çalışanları sürekli iyileştirme faaliyetlerine dahil etmek için kullanılan organizasyonel bir teknik. Bkz.: kalite çevresi.

Bir mal veya hizmetin, müşterinin o mal veya hizmet için tanımladığı amaca uygun olduğunu belirtmek için kullanılan bir terimdir.

Çizilen değerin, başarılı örneklerin bir hedef değerden sapmalarının kümülatif toplamı olduğu bir kontrol şemasıdır. Her çizilen noktanın ordinatı, önceki ordinat ile en son hedeften sapmaların cebirsel toplamını temsil eder.

Bir mal veya hizmetin, güvenlik hususları dahil olmak üzere, kullanım için amaçlanan bir gereksinimi veya makul bir beklentiyi karşılamamasıdır.

Bir birimdeki olası hataların ciddiyetine göre sınıflandırılması: kritik (A), büyük (B), küçük (C) veya önemsiz (D).

Bir organizasyonun bir hedefe ulaşmasına yardımcı olacak ya da engel olacak kuvvetleri analiz etmeye yarayan bir tekniktir. Hedefi destekleyen itici güçler bir tarafa, engelleyici güçler diğer tarafa yazılarak görselleştirilir.

ABD Kongresi tarafından 1987'de kalite yönetimi bilincini artırmak amacıyla oluşturulan ve başarılı kalite yönetim sistemleri uygulayan Amerikan şirketlerini ödüllendiren ulusal kalite ödülü.

Teslim alma departmanının gelen malzemeyi satın alma siparişiyle karşılaştırarak doğru malzeme ve miktarın alındığını doğrulayıp kalite açısından denetlemesi.

Kalitesi veya diğer özellikleri şüpheli kalemlerin nasıl çözümleneceğine karar veren, genellikle daimi bir komite olan şirket içi kuruluş.

Ölçüm veya test yapmak için kullanılan bir alettir.

İki ilişkili fikir grubu arasındaki ilişkiyi analiz etmek için kullanılan grafik teknik.

Müşteri açısından önemli hususları temsil eden bir milyon hata fırsatı başına düşen hata miktarıdır.

Bir mal veya hizmetin bir veya daha fazla özelliğini ölçme, inceleme, test etme veya kalibre etme ve sonuçları belirtilen gereksinimlerle karşılaştırarak her özellik için uygunluğun sağlanıp sağlanmadığını belirleme.

Bir muayene departmanına veya grubuna bir muayene işlemi gerçekleştirmesi için verilen yetki. Eşanlamlı: muayene fişi (inspection ticket).

Müşteri gereksinimlerini karşılayan bir mal veya hizmetin sunulmasının sonucudur.

Müşterinin ihtiyaçlarını karşılamada önemli görülen mal veya hizmet özellikleridir.

Müşterilerin mal ve hizmetlerde istedikleri fonksiyonlar ve özellikler için kullandıkları gerçek sözlü tanımlamalardır. Kalite fonksiyon yayılımıyla ilgili katı tanımda, müşteri terimi tedarik eden kuruluşun dış müşterisini ifade eder. Bkz: design for six sigma (DFSS), form-fit-function.

Süreç dağılımını analiz etmek için kullanılan bir araç; Kaoru Ishikawa tarafından geliştirildiği için Ishikawa diyagramı, tamamlanmış hali bir balık iskeletine benzediği için de balık kılçığı diyagramı olarak da adlandırılır. Diyagram, bir etkiye (belirtiye) yol açan ana nedenleri ve alt nedenleri gösterir. Kalitenin yedi temel aracından biridir.

Süreç dağılımını analiz etmek için kullanılan bir araç; Kaoru Ishikawa tarafından geliştirildiği için Ishikawa diyagramı, tamamlanmış hali bir balık iskeletine benzediği için de balık kılçığı diyagramı olarak da adlandırılır. Diyagram, bir etkiye (belirtiye) yol açan ana nedenleri ve alt nedenleri gösterir. Kalitenin yedi temel aracından biridir.