Lojistik Terimler Sözlüğü
Sektörün temel kavramlarını Türkçe ve İngilizce olarak keşfet
- 371Terim
- 12Kategori
- A–ZAlfabetik
Lojistik kısaltmalarına göz atın · Öğrenci rehberini açın
Dökme yük gemisibulk cargo shipTaşımacılık ve Dağıtım
Tahıl ve kömür gibi paketlenmemiş dökme yükleri gevşek halde taşımak için özel olarak tasarlanmış gemi veya diğer araç türü; kargo doğrudan geminin ambarına yüklenir.
Dökme yük gemisibulk vesselTaşımacılık ve Dağıtım
Bkz.: dökme yük gemisi (bulk cargo ship).
Dönüş yükü optimizasyonureturn load optimizationTaşımacılık ve Dağıtım
Nakliyeyi optimize etmek için müşteri teslimatlarının, iade edilen kalemler için yapılan alımlarla birleştirilmesi.
Dönüş yükü taşımacılığıbackhaulingTaşımacılık ve Dağıtım
Bir taşıma aracının, varış noktasından çıkış noktasına geri dönme süreci; bu dönüş dolu, kısmi dolu veya boş bir yükle olabilir.
Dönüşümlü palet yüklemesipinwheel loadingTaşımacılık ve Dağıtım
Bir treyler veya konteynerde alanı daha iyi kullanmak için paletlerin biri düz biri yan olacak şekilde alternatif yönlerde yüklenmesidir.
Düz vagon üzerinde römork taşıması (TOFC)trailer on a flatcar (TOFC)Taşımacılık ve Dağıtım
Kara ve demiryolu taşımacılığının koordine edildiği özel bir konteynerleştirme biçimidir. Eşanlamlı: multimodal solutions, piggyback.
E-irsaliyeelectronic dispatch noteTaşımacılık ve Dağıtım
Kağıt ortamda düzenlenen sevk irsaliyesinin elektronik ortamda düzenlenmesini, iletilmesini, muhafaza edilmesini ve ibraz edilmesini kapsayan uygulama.
Ek hizmet ücretleriaccessorial chargesTaşımacılık ve Dağıtım
İç teslimat gibi taşıma ücretine ek olarak sunulan hizmetler için kesilen fatura.
Ek ücretlerupchargesTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcının maliyet tabanındaki öngörülemeyen artışlar nedeniyle, orijinal sözleşmede yer almayan, teslim edilen faturaya eklenen ek ücretlerdir.
Eksik sevkiyatshort shipmentTaşımacılık ve Dağıtım
Sevkiyat belgesinde belirtilen bir yük parçasının teslimatta eksik olduğu durum.
EkspresexpressTaşımacılık ve Dağıtım
1) Gemi, vagon veya römorkların sözleşmede belirtilen süreden daha kısa sürede boşaltılıp yüklenerek taşıyıcıya iade edilmesi durumunda taşıyıcının müşterilerine yaptığı ödemedir. 2) Ertesi gün veya iki gün içinde teslimatı sağlamak için öncelikli paket teslimatının kullanılmasıdır.
Elektronik sürüş kayıt cihazı (ELD)electronic logging device (ELD)Taşımacılık ve Dağıtım
Ticari bir aracın motoruna bağlı, sürücünün hizmet saatleri (HOS) kısıtlamalarına uyumunu sağlamak için sürüş süresini otomatik olarak kaydeden donanımdır.
Emtia tarifesicommodity rateTaşımacılık ve Dağıtım
Belirli bir kaynak-hedef güzergahında belirli bir emtiayı taşımak için uygulanan ortak taşıyıcı ücreti.
Enine yüklemesideways loadingTaşımacılık ve Dağıtım
Paletleri, 48 inçlik geniş kenarı size dönük olacak şekilde çevirerek yükleme.
Entegre taşıyıcıintegrated carrierTaşımacılık ve Dağıtım
Kara, deniz, hava taşımacılığı ve navlun komisyonculuğu dahil çeşitli taşımacılık hizmetleri sunan bir şirket.
ErişilebilirlikaccessibilityTaşımacılık ve Dağıtım
1) Taşımacılıkta, bir taşıyıcının bir noktadan diğerine hizmet sağlama kolaylığı. 2) Depolamada, depolama noktasına ve içine kolayca ulaşabilme yeteneği.
Eyaletler Arası Ticaret Komisyonu (ICC)Interstate Commerce Commission (ICC)Taşımacılık ve Dağıtım
Demiryolları, kara taşıyıcıları, boru hatları, iç su taşıyıcıları, yurt içi kara navlun komisyoncuları ve brokerleri denetleyen düzenlemelerin uygulanmasından sorumlu bir ABD düzenleyici kurumu.
Fazla, eksik ve hasarlı (OS&D) raporuover, short, and damaged (OS&D) reportTaşımacılık ve Dağıtım
Alıcı (consignee) tarafından, konşimentoda (B/L) belirtilen miktarlara kıyasla hasarlı veya yanlış miktarda gelen tüm yüklerin ayrıntılarını listeleyen bir rapordur.
Federal Denizcilik Komisyonu (FMC)Federal Maritime Commission (FMC)Taşımacılık ve Dağıtım
Uluslararası okyanus taşımacılığı sistemini düzenlemekten sorumlu bir ABD kurumudur; ihracatçıları, ithalatçıları ve tüketicileri haksız uygulamalara karşı korumak için okyanus taşıyıcılarının ve terminal operatörlerinin anlaşma ve sözleşmelerini denetler.
Federal Havacılık İdaresi (FAA)Federal Aviation Administration (FAA)Taşımacılık ve Dağıtım
ABD Ulaştırma Bakanlığı'nın, ABD içinde sivil havacılığın düzenlenmesi ve denetlenmesinden ve Ulusal Hava Sahası Sistemi'nin işletilmesi ve geliştirilmesinden sorumlu kurumudur.
FishybackfishybackTaşımacılık ve Dağıtım
Kamyon römorklarının bir mavna veya gemi üzerinde konteyner olarak taşındığı bir tür intermodal kargo taşımacılığıdır.
Fiziki tedarikphysical supplyTaşımacılık ve Dağıtım
Malların tedarikçilerden üretime taşınması ve depolanmasıdır. Fiziksel tedarik maliyeti sonuçta müşteriye yansıtılır.
Gabarivehicle dimension limitsTaşımacılık ve Dağıtım
Araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyrini sağlamak için uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüler.
Gabari dışı yükout-of-gauge loadTaşımacılık ve Dağıtım
Araçların güvenli seyri için belirlenen uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçülerinin dışına çıkan yük. Gabari dışı yük yüklenmesi yasaktır. Ağırlık veya boyutları nedeniyle taşınması özel izne bağlı yükler ise Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınarak taşınabilir.
Garamegeneral average apportionmentTaşımacılık ve Dağıtım
Müşterek avaryaya giren zarar ve giderlerin gemi, yük, navlun ve diğer eşya arasında paylaştırılması. Her birine düşen paya garame payı denir.
Geçiş belgesiinternational road haulage permitTaşımacılık ve Dağıtım
İkili ve çok taraflı anlaşmalar gereğince yabancı ülkelerden veya uluslararası örgütlerden temin edilen, uluslararası taşımalarda kullanılan izin belgesi. Elektronik olarak da düzenlenebilir. Geçiş belgesi yerine geçmek üzere düzenlenen belgeye taşıma özel izin belgesi denir.
Gel-al hizmetiwill callTaşımacılık ve Dağıtım
Müşterilerin, önceden sipariş ettikleri parçaları almak için satıcının tesisine gidebilmesini sağlayan bir hizmet sürecidir.
Gemi acentesiship agentTaşımacılık ve Dağıtım
Gemi sahibi, kaptan, işleten veya gemiyi kiralayan adına ve hesabına hareket ederek geminin limandaki işlerini yürüten kişi ya da kuruluş. Türkiye'de gemi acenteliği yapabilmek için yetki belgesi almak gerekir.
Gemi adamlarıship's crewTaşımacılık ve Dağıtım
Kaptan, gemi zabitleri, tayfalar ve gemide çalıştırılan diğer kişilerin ortak adı. Türk Ticaret Kanunu bu kişileri gemi adamları olarak sayar.
Gemi alacaklısı hakkımaritime lienTaşımacılık ve Dağıtım
Türk Ticaret Kanunu'nda sayılan bazı deniz alacaklarının sahiplerine gemi ve eklentisi üzerinde tanınan kanuni rehin hakkı. Gemi adamlarının ücret alacakları, kurtarma ücreti, liman, kanal ve kılavuzluk resimleri ile müşterek avarya garame payı alacakları bu alacaklar arasındadır.
Gemi bayrağıship's flagTaşımacılık ve Dağıtım
Geminin çektiği ulusal bayrak. Türk Ticaret Kanunu'na göre her Türk gemisi Türk bayrağı çeker.
Gemi işletmeyen ortak taşıyıcı (NVOCC)non-vessel-operating common carrier (NVOCC)Taşımacılık ve Dağıtım
Gemi işletmeyen ortak taşıyıcı (NVOCC): Bir yük taşıma acentesi gibi çalışan ve kendi konşimentolarını düzenleyen, kullanılan taşıma araçlarının sahibi olmasa bile bir taşıyıcı gibi hareket eden bir okyanus navlunu konsolidatörü.
Gemi kira sözleşmesiship lease contract (bareboat charter)Taşımacılık ve Dağıtım
Kiraya verenin, belirli bir süre için geminin kullanılmasını kira bedeli karşılığında kiracıya bırakmayı üstlendiği sözleşme. Kiraya verenin gemi ile birlikte gemi adamlarını da kiracının emrine vermeyi üstlenmesi sözleşmenin niteliğini değiştirmez.
Gemi siciliship registerTaşımacılık ve Dağıtım
Türk gemileri için ilgili bakanlığın uygun göreceği yerlerde tutulan sicil. Kayıtları liman başkanlığı nezdinde çalışan sicil müdürlükleri tutar. Gemi sicili açıktır, herkes sicil kayıtlarını inceleyebilir.
Genel kargo gemisigeneral cargo shipTaşımacılık ve Dağıtım
Bir charter sözleşmesine göre büyük miktarlarda yük taşıyan bir kargo gemisidir. Geniş depolama alanlarına ve elleçleme ekipmanına sahiptir, bu da modern yükleme ve elleçleme ekipmanı bulunmayan küçük limanlarda çeşitli yüklerin yüklenip boşaltılmasını kolaylaştırır.
Genel taşıyıcıcommon carrierTaşımacılık ve Dağıtım
Kamuya açık, herhangi bir tarafa özel muamele göstermeyen ve uygulanan ücretler, üstlenilen sorumluluk ve sunulan hizmet açısından düzenlemeye tabi olan taşımacılık. ABD'de bir ortak taşıyıcının eyaletlerarası trafik için kamu yararı ve gereklilik sertifikası alması gerekir. Zıt anlamlısı: özel taşıyıcı.
Genel taşıyıcı yükümlülüklericommon carrier dutiesTaşımacılık ve Dağıtım
Ortak taşıyıcıların makul taşıma ve teslimat hizmetleri ile ücretleri sunma ve ayrımcılıktan kaçınma yükümlülükleri.
GöndericonsignmentTaşımacılık ve Dağıtım
1) Ortak bir taşıyıcı tarafından taşınan sevkiyattır. 2) Bir tedarikçinin, ödeme malların kullanılmasına veya satılmasına kadar alınmaksızın malları müşteri konumuna yerleştirmesi sürecidir.
GöndericiconsignorTaşımacılık ve Dağıtım
1) Bir taşıma sözleşmesinde sevkiyatı gönderen taraftır. 2) Malları alıcıya (consignee) teslim eden taraftır.
Götürü taşıma ücretiblanket rateTaşımacılık ve Dağıtım
Kargonun taşındığı mesafeye bağlı olmayan bir ücret.
Groston (GT)gross tonnage (GT)Taşımacılık ve Dağıtım
Geminin, tonilato ölçme sözleşmesine ve ilgili yönetmeliğe göre düzenlenen belgesinde yazılı gros tonilatosu. Geminin büyüklüğünü gösterir.
GüvertedeckTaşımacılık ve Dağıtım
Gemide ambar ve kamaraların üstü.
Güverte yüküdeck cargoTaşımacılık ve Dağıtım
Geminin güvertesinde taşınan eşya. Türk Ticaret Kanunu'na göre taşıyan eşyayı kural olarak güvertede taşıyamaz. Yükleten ile anlaşmışsa, ticari teamüle uygunsa veya mevzuat zorunlu kılıyorsa güvertede taşıyabilir ve bu anlaşmanın denizde taşıma senedine yazılması gerekir.
Hacim tonumeasurement tonTaşımacılık ve Dağıtım
40 kübik feete eşdeğer bir hacim ölçüsü; deniz taşımacılığı ücret belirlemede bir faktördür.
Hamule senedirail consignment noteTaşımacılık ve Dağıtım
Demir yoluyla yapılan uluslararası eşya taşımalarında düzenlenen taşıma belgesi. Hamule, bir taşıtın taşıdığı yük demektir.
Hasar ihbarınotice of loss or damageTaşımacılık ve Dağıtım
Teslim alınan eşyadaki zıya veya hasarın taşıyıcıya bildirilmesi. Zarar açıkça görülüyorsa en geç teslim anına kadar, açıkça görünmüyorsa teslimden sonra yedi gün içinde bildirilmezse eşyanın sözleşmeye uygun teslim edildiği varsayılır. Teslimden sonra yapılan bildirim yazılı olmalıdır.
Hava kargoair cargoTaşımacılık ve Dağıtım
Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre bagaj, posta, hava yolu postası, hava yolu materyalleri ve uçak içi tedarikler dışında bir hava aracında taşınan mallar.
Hava konşimentosu (AWB)air waybill (AWB)Taşımacılık ve Dağıtım
Bir gönderici ile taşıyıcı arasında hava kargo taşımacılığı için yapılan sözleşme; mal listesi, sevkiyat talimatları, taraflar, çıkış ve varış noktalarını içerir.
HavuzlamapoolingTaşımacılık ve Dağıtım
1) Taşımacılıkta, her sevkiyatın maliyetini düşürmek amacıyla birden fazla şirketin yüklerinin aynı sevkiyatta birleştirilmesi. 2) Üretimde, bağımsız süreçlerin paralel olarak birleştirilmesiyle toplam değişkenliğin azaltılması.
Hazırlık bildiriminotice of readiness (NOR)Taşımacılık ve Dağıtım
Taşıyanın veya yetkili temsilcisinin, gemi demirleme yerine varınca taşıtana yaptığı ve geminin yüklemeye hazır olduğunu bildiren bildirim. Yükleme süresi bu bildirime göre işlemeye başlar.
Her tür yük navlunu (FAK)freight all kinds (FAK)Taşımacılık ve Dağıtım
Farklı ürünleri veya sevkiyat sınıflarını, bireysel ürün oranlarına bakılmaksızın tek bir sınıflandırma ve tek bir müzakere edilmiş oran altında birleştirerek lojistiği basitleştiren bir sistemdir.
Hizmet değerine göre fiyatlandırmavalue-of-service pricingTaşımacılık ve Dağıtım
Piyasanın fiyatı belirlemesine izin vermektir.
Hızlandırılmış lojistikexpedited logisticsTaşımacılık ve Dağıtım
Hız önceliğine dayanan, malların standart nakliye hizmetlerinden daha hızlı ve zamanında teslim edilmesini sağlayan zamana duyarlı yük taşımacılığıdır; genellikle doğrudan güzergahlar kullanılır ve maliyeti daha yüksektir.
Hızlandırma primidespatch moneyTaşımacılık ve Dağıtım
Yükleme veya boşaltma, sözleşmede kararlaştırılan süreden önce bittiğinde taşıyanın kullanılmayan süre için taşıtana ödediği para. Türk Ticaret Kanunu'nun 1157. ve 1173. maddelerinde düzenlenir.
Hopper vagonhopper carTaşımacılık ve Dağıtım
Dökme yüklerin boşaltılmasını sağlamak için yanlarda veya alt kısımda menteşeli kapılara doğru eğimli bir tabana sahip bir tren vagonudur.
Hususi taşımacılıkown-account transportTaşımacılık ve Dağıtım
Ticari amaçla olmamak üzere, sadece kendi esas iştigal konusuyla ilgili eşya veya yolcu taşımacılığı.
İade sevkiyatı sigortasıreturn shipment insuranceTaşımacılık ve Dağıtım
Yüksek değerli fazla envanter iade sevkiyatlarında ortaya çıkabilecek sorunlara karşı finansal koruma.
İade sevkiyatlarının konsolidasyonureturn shipping consolidationTaşımacılık ve Dağıtım
Ayıklama ihtiyacını ortadan kaldırmak amacıyla onaylanmış iadelerin birleştirilip doğru konuma yönlendirilebileceği merkezi merkezlere veya tesislere yönlendirilmesi.
İade takibireturn trackingTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcı tarafından atanan takip numarası kullanılarak bir iade sevkiyatının yolunun izlenmesi.
İç su yolu taşıyıcısıinternal water carrierTaşımacılık ve Dağıtım
Mississippi Nehir Sistemi gibi iç nehir kanallarında faaliyet gösteren herhangi bir taşıyıcı.