Lojistik Terimler Sözlüğü
Sektörün temel kavramlarını Türkçe ve İngilizce olarak keşfet
- 371Terim
- 12Kategori
- A–ZAlfabetik
Lojistik kısaltmalarına göz atın · Öğrenci rehberini açın
Taşıyıcı ve sevkiyat yönetimitraffic managementTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıma taşıyıcılarının, modlarının ve hizmetlerinin kontrolüdür.
Taşıyıcının sorumluluğucarrier's liabilityTaşımacılık ve Dağıtım
Türk Ticaret Kanunu'nun taşıma işleri hükümlerine göre taşıyıcının, eşyayı taşınmak üzere teslim aldığı andan teslim edene kadar eşyanın zıyaından, hasarından ve teslimdeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olması. Taşıyıcı, en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden doğan zararlardan sorumlu tutulmaz.
Taşıyıcının sorumluluk sınırıcarrier's limit of liabilityTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcının zıya veya hasar için ödeyeceği tazminatın Türk Ticaret Kanunu'ndaki üst sınırı. Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde tazminat, brüt ağırlığın her kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutarla sınırlıdır. Taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluk taşıma ücretinin üç katıyla sınırlıdır.
Tazminat talebiclaimTaşımacılık ve Dağıtım
Kayıp veya hasar nedeniyle bir şirkete karşı yapılan talep.
Tehlikeli madde güvenlik danışmanı (TMGD)dangerous goods safety adviser (DGSA)Taşımacılık ve Dağıtım
İşletmelerde yerinde tespit ve inceleme yaparak rapor düzenleyen, görev ve nitelikleri ADR Bölüm 1.8.3'te belirtilen ve Bakanlıkça sertifika düzenlenerek yetkilendirilen gerçek kişi. Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi sahibi işletmeler, hizmet alma zorunluluğu varsa bu hizmeti istihdam ettikleri danışmanlardan veya yetkilendirilmiş kuruluşlardan alır.
Tehlikeli maddelerhazardous materialsTaşımacılık ve Dağıtım
Bir ülkenin ilgili devlet kurumu tarafından, tek başına ya da diğer unsurlarla etkileşimi nedeniyle insan, hayvan veya çevre sağlığına ya da mülke risk oluşturduğu tespit edilen herhangi bir malzemedir. Patlayıcılar, yanıcı veya aşındırıcı sıvı ya da gazlar, biyolojik tehlikeler ve radyoaktif maddeler bu kategoriye girer. 'Hazmat' ile eş anlamlıdır.
Temiz konşimento (B/L)clean bill of lading (B/L)Taşımacılık ve Dağıtım
Alıcı tarafından malların sevkiyatı denetlendikten ve malların kusursuz olarak teslim alındığı belirtildikten sonra düzenlenen konşimento.
Terminal elleçleme ücretiterminal-handling chargeTaşımacılık ve Dağıtım
1) Bir sevkiyatın kaç kez yüklenip, taşınıp ve boşaltılması gerektiğine bağlı olan taşıyıcı ücretidir; sevkiyatları birleştirerek veya tam kamyon yükü halinde göndererek düşürülebilir. 2) Denizyolu taşımacılığında, sevkiyat sırasında konteyner terminallerine yükleme ve boşaltma için ödenen ücrettir; bu maliyetler yükleme veya varış limanında taşıyıcı hatlar tarafından üstlenilir.
Terminal teslim indirimiterminal delivery allowanceTaşımacılık ve Dağıtım
Yükün taşıyıcının terminaline teslim edilmesi veya oradan alınması durumunda uygulanan bir indirimdir.
TerminallerterminalsTaşımacılık ve Dağıtım
Taşımacılıkta, taşıyıcıların malları araçlara yükleyip boşalttığı lokasyonlardır. Ayrıca yerel toplama-teslimat hizmetleri ile hat taşımacılığı arasında bağlantı kurmak için de kullanılırlar; tartma, güzergah planlaması, sevkiyat, bakım ve idari işler burada yapılır.
TersaneshipyardTaşımacılık ve Dağıtım
Gemi yapılan yer.
Teslim alma noktasıreceiving pointTaşımacılık ve Dağıtım
Malzemenin gönderildiği konum.
Teslimat çevrim süresidelivery cycle timeTaşımacılık ve Dağıtım
Bir ürün veya hizmetin teslimat süreçleriyle ilişkili ortalama süredir.
Teslimat kanıtı (POD)proof of delivery (POD)Taşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcının, teslimatı imzalayan kişiyi tarih, saat ve diğer ilgili bilgilerle birlikte gösteren kaydı.
Teslimat randevusudelivery appointmentTaşımacılık ve Dağıtım
Malların belirlenen bir konuma varması planlanan zamandır.
Teslimat zaman aralığıdelivery windowTaşımacılık ve Dağıtım
Malların veya hizmetlerin teslim edilmesi gereken zaman aralığıdır.
Teslimde gecikmedelay in deliveryTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcının eşyayı kararlaştırılan sürede, süre kararlaştırılmamışsa makul bir süre içinde teslim etmemesi. Taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmedikçe, zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresiyle orantılı olarak indirilir. Gönderilen gecikmeyi teslimden itibaren yirmi bir gün içinde bildirmezse gecikmeden doğan hakları sona erer.
Teşvik tarifesiincentive rateTaşımacılık ve Dağıtım
Taşımacılıkta, bir gönderenin belirli bir yükte daha yüksek hacim taşımasını sağlamak için tasarlanmış indirimli oran.
Ticari sürücü belgesi (CDL)commercial driver’s license (CDL)Taşımacılık ve Dağıtım
Amerika Birleşik Devletleri'nde kamyon, otobüs ve römork dahil motorlu araçlarla büyük, ağır veya tehlikeli malzemeleri taşımak için gereken sürücü belgesi.
Ticari taşıyıcıfor-hire carrierTaşımacılık ve Dağıtım
Ücret karşılığında kamuya açık taşımacılık hizmeti sunan taşıyıcıdır.
TırTIR truck (articulated lorry)Taşımacılık ve Dağıtım
Genellikle uluslararası karayolu taşımacılığında kullanılan, dingil sayısı fazla olan uzun kamyon.
Ton-milton-mileTaşımacılık ve Dağıtım
Taşınan yükün ton olarak ağırlığının, taşındığı mesafenin mil olarak çarpımıyla bulunan, yük taşımacılığını ölçmenin bir yoludur. Yoğun olarak demiryolu ve deniz taşımacılığında kullanılır.
Toplam ana hat taşıma maliyetitotal line-haul costTaşımacılık ve Dağıtım
Bir konteyner yükünü taşımak için taşıyıcı operasyonunun temel maliyetleridir; sürücü ücretleri ve kullanım amortismanı dahil olup, taşınan mesafe ve mil başına maliyetle değişir.
Toplama ve dağıtım maliyetleripickup and delivery costsTaşımacılık ve Dağıtım
Bir sevkiyatın toplanması için taşıyıcı ücretleridir; küçük sevkiyatlar birleştirilip tek seferde toplanırsa maliyetler düşürülebilir.
Transit süretransit timeTaşımacılık ve Dağıtım
Herhangi bir siparişte, kalemlerin bir operasyondan diğerine hareketi için varsayılan standart bir süre ayırmadır. Eşanlamlı: travel time.
Transit süresiin-transit lead timeTaşımacılık ve Dağıtım
Sevkiyat tarihi (gönderim noktasında) ile teslim alma tarihi (alıcının rıhtımında) arasındaki süre.
Transit taşımatransit road transportTaşımacılık ve Dağıtım
Başladığı ülkeden başka bir ülkede sona eren ve bu iki ülke dışında en az bir ülkenin topraklarından geçen yolcu veya eşya taşıması. Gümrük transit rejimi ile karıştırılmamalıdır.
UBAK izin belgesiECMT road haulage permitTaşımacılık ve Dağıtım
Uluslararası Taşımacılık Forumu (ITF) bünyesinde temin edilen ve UBAK çok taraflı kota sistemine üye ülkeler arasında veya bu ülkeler üzerinden yapılacak transit taşımalar için tahsis edilen izin belgesi. Hem yükleme hem boşaltma noktası üye ülkede olmalıdır. Belge, üzerinde geçersiz ülke kaşesi bulunan ülkede kullanılamaz.
Uluslararası konşimento (B/L)bill of lading (B/L) (international)Taşımacılık ve Dağıtım
Taşımacılıkta, taşıyıcının sevkiyat için malları teslim aldığını kabul etmek amacıyla kullanılan yasal bir belge; gönderici, taşıyıcı ve alıcı arasındaki taşıma sözleşme koşullarını, malların mülkiyetinin alıcıya ne zaman geçtiği gibi bilgileri içerir; taşınan tüm mallara eşlik etmeli ve tüm taraflarca imzalanmalıdır.
Uluslararası lojistikinternational logisticsTaşımacılık ve Dağıtım
Malzeme ve bitmiş ürünlerin küresel ölçekte hareketiyle ilgili tüm işlevler.
Uluslararası taşıma işleri organizatörüinternational freight forwarderTaşımacılık ve Dağıtım
Malların üretim yerinden veya satıcının depolama tesisinden başka bir ülkedeki müşterinin konumuna taşınmasını düzenleyen ve koordine eden kuruluş.
Uzatılabilir dorseextendable trailerTaşımacılık ve Dağıtım
Farklı boyutlardaki yükleri taşıyabilmek için uzatılabilen veya kısaltılabilen römorklardır.
Uzun mesafe taşımacılığılong haulTaşımacılık ve Dağıtım
Mal veya yolcu taşımacılığında uzun bir mesafedir; taşıma moduna göre değişir, örneğin kamyonculukta bir günde tamamlanamayacak kadar uzun yolculuğu ifade eder.
Uzun tonlong tonTaşımacılık ve Dağıtım
İki bin iki yüz kırk (2.240) pounddur.
Üçüncü taraf lojistik (3PL)third-party logistics (3PL)Taşımacılık ve Dağıtım
Bir alıcı ve tedarikçinin, ürün teslimat hizmetleri sağlayan üçüncü bir tarafla oluşturduğu ekiptir; bu üçüncü taraf ek tedarik zinciri uzmanlığı da sağlayabilir.
Üçüncü taraf lojistik şirketithird-party logistics companyTaşımacılık ve Dağıtım
Başka bir şirketin ürün teslimat operasyonlarının tamamını veya bir kısmını yöneten şirkettir.
Üçüncü taraf taşımacılık hizmetlerithird-party transportation servicesTaşımacılık ve Dağıtım
Malların taşınmasını sağlayan dış firmalardır.
Üçüncü ülke taşımasıthird-country transportTaşımacılık ve Dağıtım
Yolcu ve eşyanın bindirme, indirme, yükleme ve boşaltma noktalarının taşıtın kayıtlı olduğu ülkenin dışındaki ülkeler arasında olduğu taşıma.
Vagon kapasitesirailcar capacityTaşımacılık ve Dağıtım
Bir vagona sığan kargo miktarı.
Vagon üstü konteyner (COFC)container on a flatcar (COFC)Taşımacılık ve Dağıtım
Demiryolu, kara ve deniz taşımacılığının koordine edildiği özel bir konteynerleştirme biçimidir.
Vagon yükücarloadTaşımacılık ve Dağıtım
Bir tren vagonunun tüm kapasitesini kullanan yük miktarı.
Varış yeri veya alıcı değişikliğireconsignmentTaşımacılık ve Dağıtım
Bir taşıyıcının, sevkiyat transit halindeyken veya hedefine ulaştıktan sonra hedefi veya alıcıyı değiştirmesine izin vermesi.
YanaşmaberthingTaşımacılık ve Dağıtım
Geminin rıhtıma, iskeleye veya başka bir kıyı tesisine gelip bağlanması. Limanlar Yönetmeliği'ne göre geminin yanaşacağı yeri liman başkanlığının verdiği izin belgesi belirler.
Yarı römorksemi-trailerTaşımacılık ve Dağıtım
Bir kısmı motorlu taşıt üzerine oturan, taşıdığı yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı da motorlu taşıt tarafından taşınan römork. Yarı römorkları çekmek için imal edilmiş ve kendisi yük taşımayan motorlu taşıta çekici denir.
Yerel navlun tarifesilocal rateTaşımacılık ve Dağıtım
Tek bir taşıyıcı tarafından hizmet verilen iki nokta için geçerli bir orandır.
Yetki belgesiroad transport authorisation certificateTaşımacılık ve Dağıtım
Karayolu taşımacılığı alanında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belge. Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı, kargo, lojistik, dağıtım ve terminal işletmeciliği gibi faaliyetler için faaliyete uygun yetki belgesinin Bakanlıktan alınması zorunludur. Yetki belgeleri satılamaz ve devredilemez.
Yirmi fitlik eşdeğer birim (TEU)twenty-foot equivalent unit (TEU)Taşımacılık ve Dağıtım
Bir kargo gemisinin veya terminalin taşıma/işleme kapasitesini tanımlamak için kullanılan bir ölçü birimidir. Bir TEU, standart 20 fit x 8 fit x 8 fit (uzunluk x genişlik x yükseklik) bir konteynere eşittir.
Yolculuk çarteri sözleşmesivoyage charter contractTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyanın, navlun karşılığında geminin tamamını, bir kısmını veya belli bir yerini taşıtana tahsis ederek eşyayı denizde taşımayı üstlendiği sözleşme. Taraflardan her biri, giderini vererek, sözleşme şartlarını içeren bir yolculuk çarter partisi düzenlenmesini isteyebilir.
Yoldaen routeTaşımacılık ve Dağıtım
Bir konumdan diğerine transit halindeki malları tanımlayan terimdir.
Yolda birleştirmemerge in transitTaşımacılık ve Dağıtım
Farklı tedarikçilerden gelen sevkiyatların yolda birleştirilip müşteriye tek bir yükleme olarak teslim edilmesi.
Yolda durdurma hakkıtransit privilegeTaşımacılık ve Dağıtım
Satın alan şirketin, teslimat üzerinde değişiklik yapabilmek için bir sevkiyatı yol üzerinde durdurmasına, ancak duraksız (nonstop) ücreti ödemesine izin veren, bir gönderici tarafından sağlanan bir hizmettir.
YükfreightTaşımacılık ve Dağıtım
1) Bir yerden başka bir yere taşınan mallardır. 2) Malların taşınması işlemidir.
YükloadTaşımacılık ve Dağıtım
1) Belirli bir zaman dilimi için bir tesise veya çalışma merkezine planlanan ve serbest bırakılan iş miktarıdır. 2) Bir taşıma aracının toplam kargo veya içeriğinin ağırlık, hacim veya kullanım yüzdesidir.
YükladingTaşımacılık ve Dağıtım
Bir araç tarafından taşınan kargodur.
YükcargoTaşımacılık ve Dağıtım
Uçak, tren vagonu, gemi, mavna, kamyon veya boru hattıyla taşınan ürün.
Yük bölmebreak-bulkTaşımacılık ve Dağıtım
1) Homojen kalemlerden oluşan kamyon, vagon veya konteyner yüklerinin kullanım için daha uygun, daha küçük miktarlara ayrılması süreci. 2) Yığın ayrıştırma faaliyetlerinde uzmanlaşmış bir dağıtım merkezi (DC). 3) Konteynerler yerine doğrudan bir geminin ambarına yerleştirilen, balyalar, kutular veya sandıklar halindeki üniteli kargo.
Yük dengesizliğifreight imbalanceTaşımacılık ve Dağıtım
Coğrafi konumlar arasındaki yük akışlarındaki uyumsuzluktur; bu durum, taşıma ekipmanının bir yönde daha ağır, diğer yönde daha hafif yüklenmesine ve taşıma kapasitesinin verimsiz kullanılmasına yol açar.
Yük gemisicargo shipTaşımacılık ve Dağıtım
Yük taşıyan bir gemi. Bazı kargo gemileri sıvı, kereste veya araç gibi belirli yükleri taşırken bazıları konteynerli veya konteynersiz genel yük taşır.
Yük komisyoncusufreight brokerTaşımacılık ve Dağıtım
Taşıyıcıları yüklerle eşleştirmeye yardımcı olan; göndericinin daha iyi fiyat almasına, taşıyıcının ise kapasitesini ve ekipmanını daha iyi kullanmasına katkı sağlayan kuruluştur. 'Broker' ile eş anlamlıdır.
Yük konsolidasyonufreight consolidationTaşımacılık ve Dağıtım
Maliyetleri azaltmak veya taşımacılık fonksiyonunun kullanımını iyileştirmek amacıyla sevkiyatların gruplanmasıdır; pazar alanına, planlanan teslimatlara veya üçüncü taraf havuzlama hizmetlerine göre yapılabilir.