Lojistik Terimler Sözlüğü

1) Bir sözleşme kapsamında tedarik edilecek ürünlerin tanımı. 2) Proje yönetiminde, hazırlanması gereken ilk proje planlama belgesi. Projenin amacını, geçmişini, teslim edilecek çıktılarını ve ölçülebilir başarı göstergelerini tanımlar. Ayrıca müşteriden gerekli desteği belgeler ve projeyi rayından çıkarabilecek olaylar için acil durum planlarını tanımlar. Proje, yönetim, personel ve inceleme grupları için doğrulanması gerektiğinden, iş tanımı ikna edici bir belge olmalıdır.

Bir sözleşme veya devlet kurumu (örneğin Federal Satın Alma Yönetmeliği) uyarınca açıkça izin verilen makul maliyet.

Satın alma taleplerinin veya basılı satın alma siparişlerinin kullanılmadığı bir satın alma operasyonudur; uygulamada yine de az miktarda kağıt işi kalabilir.

Tedarikçi seçiminde ve performans değerlendirmesinde kullanılan; kalite, maliyet ve teslimat boyutlarını bir arada ele alan çerçeve.

Tedarikçinin, kullanımını taahhüt eden alıcıya belirli bir düzeyde gelecekteki kapasiteyi garanti ettiği bir tedarik zinciri sözleşme yapısı. Alıcı taahhüt ettiği kapasiteyi kullanmazsa tedarikçi ceza uygulayabilir.

Bir tedarikçiden kapasite veya makine zamanı satın alma eylemi; şirket bu kapasiteyi kendi tesisindeymiş gibi çizelgeleyip kullanabilir.

Bir şirketin, tedarikçisinin kapasitesinin belirli bir kısmını belirli bir zaman birimi başına kullanmayı taahhüt ettiği satın alma uygulaması. Bireysel kalemlerin çizelgeleri, taahhüt edilen kapasite düzeyine uyacak miktarlarda tedarikçiye bildirilir.

Daha küçük tedarikçiler ve azınlık veya dezavantajlı gruplardan sahiplerin bulunduğu tedarikçilerle çalışarak bir kuruluşun tedarikçi ağını genişletme uygulaması.

Genellikle kurumsal düzeyde merkezi olmayan, iş birimi düzeyinde ise merkezi olan; merkezi ve merkezi olmayan satın alma biçimlerinin bir karışımı.

1) Pazarlamada, yöneticilere belirli ürün hatları için pazarlama sistemlerini planlama ve uygulama sorumluluğu veren organizasyonel yapı. 2) Satın alma uygulamasında, alıcı kuruluşların harcamalarını benzer veya ilgili ürünleri içeren alanlara bölümlendirmesi; bu, satın alma yöneticilerinin konsolidasyon ve verimlilik fırsatlarını belirlemesine yardımcı olur.

Alıcı kuruluş içindeki birçok departman ve fonksiyondan gelen girdiyi dikkate alan ve bu girdiyi sistematik olarak kategorize eden bir tedarikçi seçme ve değerlendirme yöntemi. Mühendislik, üretim, kalite güvence ve diğer işlevsel alanlar, kendi sorumluluk kapsamlarındaki kritik faktörler için tüm tedarikçileri değerlendirir.

Gerekli bir mal veya hizmeti sağlayan bir şirketi belirleme süreci.

Belirli bir süre açık tutulacak, mal alım veya satımına ilişkin yazılı bir tekliftir.

Bir sözleşme ile bağlantılı olarak yürütülen ve sözleşmede yer alan tüm taahhütlerin, şartların ve anlaşmaların yerine getirilmesini güvence altına alan tatmin edici iş tamamlama garantisidir.

Tedarikçileri segmentlere ayırmak ve risk ile karlılık boyutlarına göre farklı satın alma stratejileri geliştirmek için kullanılan bir araçtır.

Malzeme, parça ve malzemelerin uluslararası tedarikçilerden temin edilmesidir.

Cost-type contract (maliyet tipi sözleşme) ile eş anlamlıdır. Alıcının, satıcıya kabul edilen tüm maliyetleri belirli bir üst sınıra kadar ödediği bir sözleşme türüdür.

Satıcıya sözleşmede izin verilen olarak belirtilen maliyetlerin artı sabit bir ücretin ödendiği bir sözleşmedir.

Belirli koşullar karşılanır veya aşılırsa, satıcıya sözleşmede izin verilen maliyetlerin artı bir bonus ödendiği bir sözleşmedir.

Mal veya hizmetlerin fiyatının, temel girdilerin maliyetlerine veya faiz oranları gibi diğer ekonomik faktörlere bağlandığı bir satın alma sözleşmesi türüdür.

Üretilecek veya satın alınacak malzemenin özelliklerinin açıklaması.

Üretim malzemelerinin satın alınmasından nihai ürünün depolanması ve dağıtımına kadar malzeme akışının tüm döngüsünü destekleyen yönetim işlevleri grubu.

İhtiyaç duyulan bir ürün veya hizmeti tanımlamak için kullanılan bir yöntemdir; markaya göre talep etmek genellikle o ürün veya hizmetin diğer markalara göre bir avantaj sunduğu anlamına gelir.

Satın alma kararlarının merkezi bir yer yerine yerel olarak alındığı bir süreçtir.

Tüm satın alma kararlarının kurumsal bir satın alma ofisinden verildiği sistem. Zıt anlamlısı: merkezi olmayan satın alma.

Belirli bir miktarın üzerinde satın alındığında uygulanan fiyat indirimi.

Bkz: price break (fiyat indirimi eşiği).

1) Bakım, onarım ve işletme (maintenance, repair, and operating) için kısaltma. 2) Bazen bakım, onarım ve revizyon (maintenance, repair, and overhaul) için de kullanılır.

Alıcı ile tedarikçi arasında ekip çalışması ve karşılıklı güvenle karakterize edilen uzun vadeli bir ilişkidir; tedarikçi alıcının organizasyonunun bir uzantısı olarak görülür ve taraflar uzun vadeli sözleşmeler, kalite güvence süreçleri ve maliyet düşürme konusunda karşılıklı taahhütlerde bulunur.

Müzakere: Bir alıcı ile tedarikçinin, bir kalem veya hizmetin satın alınmasına ilişkin koşullar üzerinde anlaştığı süreç.

Görüşmelerin başarısız olması durumunda, müzakerenin taraflarından birine en avantajlı seçenek; anlaşmaya varılamazsa, minimum aksaklıkla uygulanabilecek makul derecede çekici bir alternatif.

Müzakere planlaması: Araştırma yapmayı, hedefleri netleştirmeyi, olası tavizleri anlamayı ve müzakere edilmiş bir anlaşmaya en iyi alternatifi belirlemeyi içeren, tedarikçilerle müzakereye önceden kapsamlı şekilde hazırlanma uygulaması.

Bir müşterinin, bir kalemin fiyatına dahil edilen ve genellikle bir tedarikçinin üstlendiği maliyetleri tahmin etmek için tedarikçi zihniyetini kullandığı süreç; hammadde, işçilik ve üretim genel giderleri ile kâr marjı tahminlerine dayanarak bir ürünün ne kadara mal olması gerektiğini belirlemeye yardımcı olur.

Satın alma departmanı tarafından onaylanmış, mal ve hizmet sağlayan doğrulanmış tedarikçilerin listesinin tutulması uygulaması.

1) Ayrı bir tüzel kişilik olarak örgütlenmemiş (tüzel kişiliği olmayan) ancak iki veya daha fazla kişi tarafından sahiplenilen bir işletme sahiplik türü. 2) Tedarik zincirinde, rekabet avantajı elde etmeye yönelik güven, paylaşılan risk ve paylaşılan ödüle dayalı bir ilişki.

Bir organizasyonun, müşteriyi nasıl tatmin edeceğine dair güven ve ortak bir anlayışa dayalı olarak başka bir organizasyonla uzun vadeli bir ilişkiye girme eylemidir.

Üretimi durdurulması muhtemel bileşen veya ürünlerin, kalan yaşam döngüsünü desteklemek amacıyla satın alınması sürecidir.

Malzemelerin belirtilen miktarda ve zamanında teslim edilmesini sağlamak amacıyla, planlanan teslim tarihinden önce açık siparişlerin takip edilmesi işlevi.

Kullanıcı ile tedarikçi arasında yüksek düzeyde bir anlayış olduğunda ihtiyaç duyulan bir ürün veya hizmeti tanımlamak için kullanılan bir yöntemdir.

Gerekli performansı belirterek bir ürün veya hizmeti tanımlamak için kullanılan bir yöntemdir.

Kaynak yönetimine uygun düzeyde dikkat ve kaynak ayrılabilmesi için satın almanın dört kategoriye ayrılması: emtia, darboğaz, kaldıraç etkili ve stratejik/temel yetkinlik malzeme ve hizmetleri.

Bir tedarikçinin mal veya hizmetler için bir alıcıya sunduğu ve diğer tedarikçilerin sunduğu fiyatlarla karşılaştırılan teklif fiyatı.

Satıcının maliyetlere bakılmaksızın sabit bir fiyat aldığı bir sözleşmedir.

Bkz. tedarikçi performans değerlendirmesi.

Üretim veya bir mal ya da hizmetin satışında tüketilen veya harcanan bir malzemedir (boya, temizlik malzemeleri veya yakıt gibi).

Bir malzemenin, ürünün veya hizmetin teknik gereksinimlerinin ve bu gereksinimlerin karşılanıp karşılanmadığını belirleme yönteminin açık, eksiksiz ve doğru bir ifadesi.

Bir ürün veya hizmetin tedarikinde karşılanması gereken gereksinimlerin sistematik olarak ifade edilmesi. Şartname, iş gereksinimlerini açıkça tanımlar ve tedarikçilere iletilerek mal ve hizmetlerin bu gereksinimlere göre değerlendirilmesini sağlar. Bkz. şartname standardizasyonu.

Ölçek ekonomisi gibi faydalar sağlamak amacıyla satın alınan bileşen veya hizmetlerin şartnamelerinin birleştirilmesi ve standartlaştırılması uygulaması. Bu sayede benzer parçalar arasındaki yüzeysel, tesadüfi ve kasıtlı farklılıklar ortadan kaldırılarak parça ve tedarikçi çeşitliliği azaltılabilir.