Lojistik Terimler Sözlüğü

Birbirleriyle etkileşime giren, zaman içinde öğrenip uyum sağlayan heterojen ve bağımsız unsurlardan oluşan dinamik bir sistemdir. Bu tür sistemlerin performansı genellikle parçalarının toplamından daha fazladır; tedarik zinciri buna bir örnektir.

Bir ülkeye ithal edilmek yerine ülkeden geçiş yapan mallara verilen geçici kabul izni. Mallar birkaç sınırı gümrük denetimi olmadan, gümrük vergisi ve vergiden muaf şekilde geçebilir; tüketilebilir ve sarf malzemeleri kapsam dışıdır. Eş anlamlısı: ATA karnesi.

İhracatçı ve ithalatçının birbirlerinden mal satın aldığı karşılıklı bir anlaşmadır.

Kısmi veya tam ödemenin para yerine mal ile yapıldığı herhangi bir işlemdir. Genellikle uluslararası ticarette uygulanır.

SCOR DS modelinde, ürün veya hizmetler için müşteri siparişlerinin yürütülmesi ve karşılanmasıyla ilgili faaliyetleri kapsar; teslimat çizelgeleme, toplama, paketleme, sevkiyat, kurulum, montaj, devreye alma ve faturalamayı içerir.

Mevcut stoktan karşılanabilen sipariş edilen birimlerin yüzdesidir.

Bir ürün veya hizmet üretiminde rekabet etmek yerine iş birliği yapmayı kabul eden, böylece rekabeti sınırlayan veya düzenleyen bir grup şirket.

Motorlu oval bir ray sistemiyle birbirine bağlanmış, modüler ve hareketli raflı veya bölmeli bir dizi yüzey. Envanter, depo çalışanına getirilir; çalışanın rafın bulunduğu yere gitmesi gerekmez.

Rutin olarak tekrarlandığında sürekli iyileştirme ortamı yaratan, düşünme ve davranış kalıplarını içeren bir dizi prosedürel adımdır.

Yayınlanmış bir ürün katalogundan alınan siparişleri kabul edip deposundan müşteriye sevkiyat yapan tesis.

1) Pazarlamada, yöneticilere belirli ürün hatları için pazarlama sistemlerini planlama ve uygulama sorumluluğu veren organizasyonel yapı. 2) Satın alma uygulamasında, alıcı kuruluşların harcamalarını benzer veya ilgili ürünleri içeren alanlara bölümlendirmesi; bu, satın alma yöneticilerinin konsolidasyon ve verimlilik fırsatlarını belirlemesine yardımcı olur.

Alıcı kuruluş içindeki birçok departman ve fonksiyondan gelen girdiyi dikkate alan ve bu girdiyi sistematik olarak kategorize eden bir tedarikçi seçme ve değerlendirme yöntemi. Mühendislik, üretim, kalite güvence ve diğer işlevsel alanlar, kendi sorumluluk kapsamlarındaki kritik faktörler için tüm tedarikçileri değerlendirir.

Firmanın tüm fonksiyonel alanlarının ve genellikle önemli tedarikçi ile müşterilerin ürün tasarım sürecine eşzamanlı katılımıdır. Amaç, tasarımı tüm kilit paydaşların girdileriyle geliştirmektir; böylece nihai tasarım tüm paydaşların gereksinimlerini karşılar, kaliteyi en üst düzeye çıkarır, maliyetleri en aza indirir ve ürünün pazara hızla getirilmesini sağlar.

Astların üstleriyle önemli ölçüde karar verme gücünü paylaştığı çeşitli yüksek katılım faaliyetlerini kapsayan bir sistemdir. Katılımcı yönetim, organizasyondaki herkesin organizasyonu üzerinde anlaşılan hedef ve amaçlara yönlendirmeye yardımcı olma konusunda yetenekli ve istekli olduğu düşüncesine dayanır.

Ya çok az miktarda kullanılan ya da işleme döngüsüne ilk aşamadan sonra dahil edilen özel bir bileşen sınıfı.

Satış geliri ile değişken maliyetler arasındaki farka eşit olan ve karlılığı tahmin etmek için kullanılan tutardır.

Fiyatların katkı payına dayalı olarak belirlendiği bir yöntemdir. Fiyat, satıcının istediği tutar olan tavan ile toplam değişken maliyetleri temsil eden taban arasında belirlenir.

1) Muhasebede, bir operasyonda atanan doğrudan işçilik, doğrudan malzeme ve tahsis edilmiş genel giderin eklenmesidir; bir parça üretim sürecinden geçip bitmiş envantere dönüşürken maliyetin katlanarak artmasıdır. 2) Üretimde, bir parça hammaddeden bitmiş envantere dönüşürken müşteri açısından fayda değerindeki gerçek artıştır. Ayrıca, bir operasyonun veya tesisin, müşteri tarafından görülen bir ürünün nihai kullanışlılığına ve değerine yaptığı katkıyı da ifade eder. Amaç, bir mal veya hizmet üretirken tüm değer katmayan faaliyetleri ortadan kaldırmaktır.

Üretim, dağıtım veya son tüketiciye satışın her aşamasında bir ürün veya hizmetin fiyatı üzerinden artımlı olarak değerlendirilen ve tahsil edilen bir vergi türüdür. Bu vergi iadelerde dikkatle takip edilir ve rotalar vergi, gümrük ve KDV değerlendirmelerini en aza indirmek için optimize edilir. Bazı ülkelerde bu vergi mal ve hizmet vergisi olarak bilinir. Bkz: dış/serbest ticaret bölgesi (FTZ).

Katma değer yaratmayan (faaliyet): Ürüne değer katmayan bir faaliyet. Bir ürünü bir tesis içinde bir iş merkezinden diğerine taşımak buna bir örnektir. Sürekli iyileştirmenin bir yönü, katma değer yaratmayan faaliyetlerin ortadan kaldırılması veya azaltılmasıdır.

Genellikle elektronik veri değişimini destekleyen, ortak taşıyıcıların sunduğu hizmetlere ek hizmetler sağlayan bir ağdır.

Orijinal ekipman üreticisi (OEM) ile son müşteriler arasında bir aracıdır. VAR, OEM'lerden elde ettiği donanım ve yazılımı paketleme veya özelleştirme yoluyla son müşteri için değer ekleyerek geliştirir.

Toplam çevrim süresinin, ürüne veya müşteriye değer katan faaliyetlere ayrılan yüzdesidir.

Gözlemlenen tarihsel verilerin belirli özelliklere ayrılarak her özelliğin gözlemlenen sonuçlar üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir kök neden analizi istatistiksel aracı. Bkz. kök neden analizi.

Proje yönetiminde, bir projenin tanımlandığı ve kapsamının planlandığı ilk aşamadır.

Ürünün üzerine istiflendiği ince fiber levha veya plastik tabakalar; depolarda veya sevkiyat konteynerlerinde az yer kapladıklarından ahşap paletlere alternatif olarak kullanılır.

Genellikle kalemin bulunmaması nedeniyle tamamlanamayan potansiyel bir satıştır.

1) Önceden tanımlanmış bir formatta düzenlenmiş veri alanları koleksiyonu. 2) Bir bilgisayar programının bir birim olarak ele aldığı ilişkili veri seti.

Bir kayıt tutma sistemindeki kaydedilen değerlerin gerçek değerlere uyumunun ölçüsü.

Fiziksel sayım yerine sürekli envanter kayıtlarından elde edilen stok birimi veya değerinin muhasebe tanımı.

İki karar alternatifinin aynı getiriyi (kâr, maliyet, gelir vb.) sağladığı nokta.

Rakipler pazara girmeden önce ürün marjını maksimize etmek amacıyla bir ürünü uzun vadeli fiyatının üzerinde piyasaya sürme.

Faaliyetlerin tedarik kaynaklarına yakın konumlandırılmasını esas alan strateji.

Talebin kaynağı olarak bir sonraki üst düzey ana kalemi (veya müşteri siparişini) gösteren bir gereksinimdir.

Bir malın veya hizmetin yaratılması, üretilmesi veya teslim edilmesinde değer katan her şey.

Makine tarafından okunabilir bir forma dönüştürülecek olan, bir tür orijinal yazılı veya basılı kayıt.

Gerekli bir mal veya hizmeti sağlayan bir şirketi belirleme süreci.

Ortak bir kaynağa eşzamanlı ihtiyaç duyulması. Bkz: eşzamanlılık (concurrency).

Kaynak kullanımında tutarlı bir oran sağlamak amacıyla, belirli bir zaman dilimi için kaynak gereksinimlerinin kaynak müsaitliğini aşmayacağı şekilde operasyonların (veya faaliyetlerin) başlangıç ve bitiş tarihlerini planlama (ve yeniden planlama) süreci.

Belirli bir hızda kaynak tüketen bir faaliyete bağlı nesneler. Örneğin, bir satın alma siparişi (nesne) verildiğinde (faaliyet) satın alma (kaynak) saatleri (hız) tüketir; bu durumda satın alma siparişi bir resource driver'dır (kaynak sürücüsü).

Kaynakları kategorilere ve türlere ayıran hiyerarşik bir yapı. Bu yapı, insan kaynakları dahil olmak üzere kaynak programlarının planlanmasında kullanışlıdır.

Önceden belirlenmiş kaynak müsaitliği havuzlarının aşılmadığı biçimde faaliyetlerin çizelgelenmesi. Faaliyetler, (mantıksal kısıtlar dikkate alınarak) kaynak müsait olur olmaz, faaliyetin gerektirdiği şekilde başlatılır. Belirli bir günde tüm faaliyetleri karşılayacak yeterli kaynak bulunmadığında, bir öncelik kararı verilir. Gerekirse, kaynak kullanımı kısıtlı programları değiştirmek için proje bitişi geciktirilebilir.

Erken veya gecikmiş başlangıç ya da bitiş tarihi olmayan proje programı. Faaliyet ve planlanan başlangıç/bitiş tarihleri, beklenen kaynak müsaitliğini gösterir. Eşanlamlı: kaynak kısıtlı program (resource-constrained schedule).

Seçilen bir kalem veya ailenin bir birimini üretmek için gereken kapasite ve kilit kaynakların listesi; kaba kesim kapasite planlaması (RCCP) bu listeleri ana üretim çizelgesinin (MPS) yaklaşık kapasite gereksinimlerini hesaplamak için kullanır.

İşletme planı düzeyinde yürütülen kapasite planlaması. Kaynak planlaması, uzun vadeli kapasite sınırlarını veya seviyelerini belirleme, ölçme ve ayarlama sürecidir. Genellikle üretim planına dayanır ancak üretim planının zaman ufkunu aşan daha yüksek düzey planlar (örn. işletme planı) tarafından da yönlendirilebilir. Edinilmesi uzun süre alan kaynaklara odaklanır. Kaynak planlama kararları her zaman üst yönetim onayı gerektirir. Eşanlamlı: kaynak gereksinim planlaması. Bkz: kapasite planlaması, uzun dönemli planlama.

Zaman dilimine göre bir kaynağa yüklenen standart saatler. Bireysel üretim tesisleri için kapasite gereksinimlerinin zaman aşamalı projeksiyonlarını sağlamak amacıyla üretim teslim süresi verileri dikkate alınır. Bkz: kaynak listesi, genel faktörlerle kapasite planlaması (CPOF), ürün yük profili, kaba kesme kapasite planlaması (RCCP).

Kaynakların boşta olduğu zamanları gösteren çalışma günleri ve çalışma dışı günler takvimi. Genellikle tatilleri ve hafta sonlarını içerir. Bkz: üretim takvimi.

1) Tüm kurumsal kaynakların planlanması ve doğrulanması. 2) Müşteri memnuniyeti sağlayan ve kuruluşun rekabet avantajını ve nihayetinde kurumsal hedeflerini destekleyen bir mal veya hizmet üretmek için tüm kurumsal kaynakların etkili şekilde belirlenmesi, planlanması, çizelgelenmesi, uygulanması ve kontrol edilmesi. 3) Ürün ve süreç yaşam döngülerini kapsayan, sistem perspektifini vurgulayan ve kurumsal kaynakların kurumsal hedeflerin etkin gerçekleştirilmesine entegrasyonuna odaklanan gelişmekte olan bir çalışma alanı. Kaynaklar arasında malzemeler; bakım, onarım ve işletme malzemeleri; üretim ve destek ekipmanları; tesisler; doğrudan ve dolaylı çalışanlar; personel; yönetici ve profesyonel çalışanlar; bilgi; know-how ve sermaye bulunur. Eşanlamlı: entegre kaynak yönetimi (IRM).