Lojistik Terimler Sözlüğü

Talep üzerine (on-demand): Yalnızca bir ürün veya hizmet için sipariş verilerek talep oluştuğunda tamamlanan iş.

Satış ve pazarlamaya, satış tahminlerinin geliştirilmesi ve sürdürülmesi konusunda yardımcı olan ve tahmindeki hacim ile karışım sapmalarını uzlaştıran kişidir.

1) Tedarik zinciri boyunca yukarı ve aşağı akış talep planlamasının entegre edilerek tüm talep kaynaklarının firmanın çıktı kapasitesiyle dengelenmesi ve kârlı sonuçlar üretilmesidir; talebi planlama, iletme, etkileme ve önceliklendirme süreçlerini içerir. 2) Pazarlama ve satışta, ürün ve hizmetlerin tasarım, fiyatlandırma, tanıtım ve dağıtımının planlanması, uygulanması, kontrol edilmesi ve izlenmesi sürecidir.

1) İçinde kaldığı sürece tahminin toplam talep ve öngörülen elde bulunan envanter hesaplamalarına dahil edilmediği, yalnızca müşteri siparişlerinin dikkate alındığı zaman noktasıdır; bu noktanın ötesinde toplam talep gerçek siparişler ile tahminlerin birleşimidir. 2) Bazı bağlamlarda, ana çizelgede yapılacak değişikliklerin ana çizelgeleyiciden daha üst bir otoritenin onayını gerektirdiği gelecekteki noktaya karşılık gelebilir.

1) Bir işletmenin mal veya hizmetlerini satan kuruluşlardan oluşan ağ. 2) Rakip ürün ve hizmetler arasından seçim yaparak talebi kontrol eden müşterinin bakış açısından görülen tedarik zinciri.

Tedarikçi itmesi (push) yerine talep çekmesine (pull) odaklanan bir tedarik zinciri envanter yönetim yaklaşımıdır.

Aynı ürün grubu içinde bir üründen diğerine geçerken gereken artımlı ekipman hazırlık faaliyetleri.

Malzeme ihtiyaç planlamasının (MRP), belirli bir bileşenin ihtiyaçlarını nihai ürününe, müşterisine veya sözleşme numarasına kadar izleyebilme yeteneğidir.

Fiyatı, tam maliyetin (absorbsiyon maliyetlemesi) üzerine belirli bir kâr marjı eklenerek belirleme yöntemidir. Tam maliyet, doğrudan üretim maliyetlerini ve dağıtılan genel giderleri de içerir.

Değişken maliyetlerin ve sabit maliyetlerin bir kısmının her üretim birimine yüklendiği bir envanter değerleme yaklaşımı.

Birçok rakibin belirli bir coğrafi bölgede farklılaşmamış ürün veya hizmetler sunduğu, rakiplerin pazar fiyatını kabul etmek zorunda kaldığı bir pazar.

Kökenden hedefe tek bir tren vagonuyla taşınabilmesi için gereken minimum ağırlık veya boyuta ulaşan sevkiyat. Taşıyıcının uyguladığı vagon yükü ücreti, yükün özelliklerine değil, dolu vagonu baştan sona taşıma maliyetine dayanır ve genellikle karşılık gelen tam vagon altı (less-than-carload) ücretinden daha düşüktür.

Geçerli önceliklerin korunması için ana üretim çizelgesinin tüm malzeme listeleri boyunca tamamen yeniden patlatıldığı bir MRP işleme yaklaşımı; yeni ihtiyaçlar ve planlanan siparişler tamamen yeniden hesaplanır.

Malzemelerin, üretim tesisine ihtiyaç duyuldukları anda senkronize şekilde tedarik edilip teslim edilmesidir; genellikle az sayıda tedarikçiyle uzun vadeli sözleşmelere dayanır.

Tüm israfın planlı olarak ortadan kaldırılmasına ve verimliliğin sürekli iyileştirilmesine dayanan bir üretim felsefesidir; yalnızca ihtiyaç duyulan stoku bulundurma, kaliteyi sıfır hataya çıkarma ve temin sürelerini kısaltma temel unsurlarıdır.

1) Müşteri siparişi alındıktan sonra bir ürünün üretimini tamamlamak için gereken süredir. 2) Nihai montaj çizelgesine dayalı olarak ürünün tamamlanması için tanınan süredir.

Tamamlanan işin, gerekli toplam işin güncel projeksiyonuyla karşılaştırılmasıdır.

Bir proje için planlanan toplam bütçe.

Tanımlanan iş kapsamı tamamlandığında bir faaliyet veya projenin tahmini toplam maliyetidir; bugüne kadarki gerçek maliyet ile tamamlanmamış faaliyetler için tahmini kalan maliyetin toplamıdır.

Bir faaliyet veya projedeki tüm kalan işin tamamlanması için beklenen maliyettir.

1) Daha ileri işlem bekleyen malzeme miktarı; hammadde, yarı mamul depoları veya bekletme noktaları ya da bir iş merkezinin arkasında bilerek tutulan iş yükü anlamına gelebilir. 2) Kısıtlar teorisinde, tampon zaman veya malzeme olabilir ve çıktıyı ve/veya vade tarihi performansını destekler.

Kırmızı-sarı-yeşil renklerle kodlanan, davul-tampon-halat çizelgelemesinde kullanılan bir stok tamponu içindeki katmanlaşma tabakası.

Talep odaklı malzeme ihtiyaç planlamasında (DDMRP), ağ bağımlılıklarının önceliklerinin durumunu gösteren uyarılar.

Benzer tedarik süresi, değişkenlik, kontrol ve sipariş yönetimi özelliklerine sahip parça grubu.

Teslimat gecikmeleri, kalite sorunları veya yanlış miktarda teslimat gibi olumsuz etkilere karşı bir operasyonun çıktısını veya çizelgeyi korumak için kullanılan envanter. Eşanlamlı: envanter yastığı (inventory cushion).

Bir kaynak için stok tamponunun tükenen miktarı; genellikle toplam tampon büyüklüğünün yüzdesi olarak ifade edilir.

Kısıtlar teorisinde, bir atölyedeki tüm hızlandırma çalışmalarının tamponlarda (kısıt, sevkiyat ve montaj tamponları) planlanana göre yönlendirildiği süreç; malzemenin tamponlara hızlandırılmasıyla sistem, kısıtta boşta kalmayı ve kaçırılan müşteri vade tarihlerini önlemeye yardımcı olur; ayrıca kalemlerin tampondan eksik olma nedenleri belirlenir ve sıklığı iyileştirme faaliyetlerine öncelik vermek için kullanılır.

Daha ayrıntılı iyileştirici çalışmaların yapılabilir olduğu operasyonel zorlukların veya sorunların nedenlerini keşfetmek için bir operasyon, süreç, grup veya bireyin kısa bir şekilde incelenmesidir; alternatifleri değerlendirmek veya büyük iyileştirme gerektiren alanları bulmak için uygun bir iş ölçüm tekniği kullanılabilir.

Ekiplerin kronik kalite sorunlarını çözmek için kullandığı iki aşamalı bir araştırmadır; ilk aşamada (tanısal yolculuk) ekip kronik sorunun belirtisinden nedenine ulaşır, ikinci aşamada (iyileştirici yolculuk) ise nedenden çözüme ulaşır.

Beş aşamadan oluşan bir altı sigma iyileştirme sürecidir: (1) sorunun niteliğini belirleme; (2) mevcut performansı ölçme ve sorunun altta yatan nedenlerine ilişkin veri toplamaya başlama; (3) kök nedenleri belirlemek için verileri analiz etme; (4) çözümleri uygulayarak süreci iyileştirme; ve (5) çözümler yerleşene kadar süreci izleme.

Yepyeni bir iş sürecini veya ürününü altı sigma kalite düzeyinde oluşturmak için gereken adımları tanımlayan bir altı sigma sürecidir.

Altı sigma tanımlama, ölçme, analiz, iyileştirme, kontrol (DMAIC) sürecinde, proje hedeflerinin ve müşteri çıktılarının belirlendiği adımdır.

Şirketlerin gelecekteki kararlar almasına yardımcı olmak için eğilim ve kalıpları belirlemede güncel ve geçmiş verilerin kullanılmasıdır.

Bir veri noktasının kök nedenlerini belirlemek için olasılık, korelasyon veya regresyon analizi gibi teknikleri kullanan bir analiz türüdür; belirli bir soruna veya olaya bakarak neden ve sonuçları bulmaya ve bir şeyin neden olduğunu yanıtlamaya çalışır.

Tanklarda depolanan mallardır; bu mallar hammadde, ara ürün veya mamul olabilir. Bu envanterde eldeki miktarın tank seviyelerinden hesaplanması gerekir.

Sıvılaştırılmış yükleri taşıyan, farklı boyut ve kapasitelerde gemilerdir.

Bir kalem satıldığında, taranan bilgi üreticiye gönderilir ve o kalemin bir yenileme siparişini oluşturur. Bu süreç genellikle büyük perakende mağaza zincirlerinde ve yüksek hacimli ürün üreticilerinde kullanılır.

İnternet üzerinde ilgili bilgileri almak ve görüntülemek, köprü metni bağlantıları kullanarak diğer sitelere bağlanmak, görüntüleri göstermek ve ses dosyalarını çalmak için kullanılan yazılım.

Güvenlik, teknik mevzuata ve standartlara uygunluk ile kalite açısından tüketiciyi ve üreticiyi korumak amacıyla yapılan ithalat ve ihracat denetimlerinin risk esaslı olarak elektronik ortamda yapılmasına imkân veren web tabanlı uygulama.

Bir mal ya da mal grubunun gümrük vergisi oranlarında belirli bir miktar veya değer için indirim yapılması ya da muafiyet sağlanması. Tarife kotası olarak da anılır.

Türk Gümrük Tarife Cetvelinde fasıla ilişkin ilk iki rakam ile bunu izleyen iki rakamla, yani dört rakamla ifade edilen grup. Pozisyon numarasını izleyen iki rakamla birlikte altı rakamla ifade edilen gruba tarife alt pozisyonu denir.

Bir konfigürasyon değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihi belirlemek için kullanılan bir tekniktir; bileşen değişikliği, değişmeyen ana parça numarasının malzeme listesindeki (BOM) yürürlük tarihiyle kontrol edilir.

Ürünler üzerinde üretim tarihini gösteren bir etikettir; gıda sektöründe genellikle parti numarasının ayrılmaz bir parçasıdır.

Mevcut bir duruma benzer bir satış geçmişinin (örneğin benzer bir ürünün satış geçmişi) belirlenmesine ve bu geçmiş örüntünün gelecekteki satışları tahmin etmek için kullanılmasına dayanan yargısal bir tahminleme tekniğidir.

Bir ihtiyacın veya yeniliğin, hem kuruluşun hem de müşterinin beklentilerini karşılayan bir ürün, süreç veya hizmete dönüştürülmesidir; işlevsel gereksinimlerin operasyonel bir ürüne, sürece veya hizmete çevrilmesini içerir.

Altı sigmaya yönelik tasarım (DFSS) sürecinin, müşteri beklenti ve gereksinimlerini karşılayan bir prototip ürün geliştirmeyi içeren aşamalarından biridir.

Bir üründeki veya makinedeki parça sayısını azaltma, nadiren ihtiyaç duyulan özellikleri ortadan kaldırma ve üretim sürecindeki adımları kaldırma sürecidir.

Mevcut üretim sisteminin büyük tasarım değişikliklerini hızlı bir şekilde uygulayabilme ve devreye alabilme kapasitesidir.