Lojistik Terimler Sözlüğü

Bir proje veya organizasyon kapsamında ortaya atılan değişikliklerin yönetimi sürecini denetlemekten sorumlu bir grup kişi. Değişiklik talebinin uygulanabilirliğini belirler ve buna göre onaylar, reddeder veya öneride bulunur.

Bir plan temeline yapılan değişikliklerin belirlenmesi, onaylanması veya reddedilmesi süreci.

İş kapsamlarını, bütçeleri ve/veya çizelgeleri değiştirmek için yapılan bir başvuru.

İşletme tarafından yürütülen iş süreçleri ve uygulamalarındaki, ayrıca dahili ekipman, kaynaklar, işletim sistemleri ve prosedürlerdeki tüm değişiklikleri koordine eden ve izleyen iş işlevi. Bu disiplin, işletim ortamını ve kullanıcılara hizmet sunumunu etkileyecek sorunların riskini en aza indirecek şekilde yürütülür.

Bir organizasyon içindeki değişimi kolaylaştıran kişi. Bu kişi organizasyon içinden veya dışından olabilir ve değişimi başlatan kişi olabilir ya da olmayabilir.

İstatistikte, belirli bir süreç için standart sapmanın ortalamaya oranı.

Verilen bir küme içindeki değerlerden herhangi birini alabilen bir büyüklüktür. Karşıt anlamlı: sabit.

Doğrudan işçilik ve doğrudan malzemeler dışında, üretim hacmiyle doğrudan orantılı olarak değişen tüm üretim maliyetleridir. Variable overhead ürünü üretmek için gereklidir ancak belirli bir ürüne doğrudan atanamaz.

Üretim hacmindeki bir birimlik değişimle doğrudan orantılı olarak değişen bir işletme maliyetidir (örneğin, tüketilen doğrudan malzemeler veya satış komisyonları).

Sadece değişken üretim maliyetlerinin ürüne uygulandığı bir envanter değerleme yöntemidir; sabit fabrika genel giderleri ürüne atanmaz. Geleneksel olarak değişken üretim maliyetleri doğrudan işçilik, doğrudan malzeme ve değişken genel gider maliyetleridir. Variable costing, iç yönetim analizinde yararlı olabilir ancak dış finansal raporlama için yaygın olarak kabul edilmez. Ancak envanter sipariş miktarı hesaplamaları için birim maliyetlerin sipariş miktarı formülündeki diğer terimlerle uyumlu olması için hem değişken hem de tahsis edilmiş sabit maliyetleri içermesi gerekir. Yap-veya-al kararlarında ise tam absorpsiyon maliyetlemesi yerine variable costing kullanılmalıdır. Eşanlamlı: direct costing.

Talep veya teslim süresindeki değişikliklere duyarlı olan bir sipariş noktasıdır.

Bir sürecin çıktısının miktar, kalite veya her ikisinin bir kombinasyonu açısından tutarlı bir şekilde tekrarlanabilir olmadığı durumdur.

Ölçüm bilgisidir. Variables data'ya dayalı kontrol grafikleri arasında ortalama (X-bar) grafikleri, aralık (R) grafikleri ve örnek standart sapma grafikleri bulunur.

İncelenen her birim için bir özelliğin sayısal büyüklüğünün ölçüldüğü ve kaydedildiği bir kabul örneklemesi türüdür. Bu tür örnekleme, belirli bir sürekli ölçeğe atıfta bulunur.

Verilerde, bir özellikte veya bir fonksiyonda dört faktörden birinden kaynaklanan bir değişikliktir: özel nedenler, ortak nedenler, kurcalama veya yapısal değişkenlik.

Bir süreçteki veya işlenen kalemlerdeki değişkenlik arttıkça sürecin verimliliğinin azalacağını belirten bir ilkedir.

Karayolu veya demiryoluyla değiştirilebilir şekilde taşınabilen bir tür yük konteyneri.

Belirli bir nedenle yasal olarak dondurulmuş, böylece değiştirilmesi veya silinmesi engellenmiş bir belge veya dosya.

Değiştirilemez token (NFT): Bir blok zincirinde token olarak saklanan, bir varlığın benzersiz dijital kimliği.

Bir kalemin ortalama olarak değiştirilmesi gereken zaman yüzdesi. Yenileme katsayısı, malzeme listesindeki (BOM) montaj başına miktara uygulanan bir yüzde olarak da ifade edilir. Planlama amaçlı malzeme ve kapasite gereksinimlerini öngörmek için kullanışlıdır. Bkz: oluşma faktörü, onarım faktörü.

Hurdaya ayrılmış malzemenin yenisiyle değiştirilmesi için verilen sipariş.

Uzman görüşlerinin, kademeli olarak fikir birliğine varan bir tahmine ulaşana kadar bir dizi tur boyunca anonim şekilde birleştirildiği niteliksel bir tahmin tekniğidir.

Ürün ve süreçlerin sürekli iyileştirilerek kalitenin artırılması için kullanılan, sürekli dönen bir planla-uygula-kontrol et-önlem al (PDCA) çarkı kavramıdır.

İstatistiksel kalite kontrole (SQC) dayalı olarak şirket çapında kalite kontrolü başarıyla uygulamış ve bunu sürdürecek olan kuruluşlara her yıl verilen bir ödüldür.

W. Edwards Deming'in şirketlerin kalite ve verimliliğini artırmasına yardımcı olan 14 yönetim ilkesi; Deming'in 14 İlkesi olarak da bilinir. Sürekli iyileştirme, liderlik, eğitim ve korku ortamının ortadan kaldırılması gibi konuları kapsar.

Malların demiryoluyla sevkiyat için alındığını gösteren bir nakliye belgesi; gönderici kabul makbuzu olarak bir kopya alır.

Geminin demir atarak belirli bir yerde durması. Liman sahalarında gemiler kendilerine ayrılmış demirleme sahalarına demirler.

Liman sahaları içinde gemi ve deniz araçlarının demirleyecekleri belirlenmiş alan. Yanaşma yerleri doluysa gemiler sıra beklemek üzere kendilerine ayrılmış demirleme sahasında kalır. Zorunlu hallerde bu sahaların dışında demirleme liman başkanlığının iznine tabidir.

Belirli bir nüfusun, örneğin bir potansiyel müşteri kümesinin özellikleridir.

Pazarlamada, potansiyel pazarların yaş, cinsiyet, gelir ve eğitim gibi potansiyel müşteri özelliklerine göre bölümlere ayrılmasıdır.

Bir ürünün, yaşam döngüsünün sonunda değer kaybını en aza indirmek için daha kolay sökülebilecek şekilde tasarlanmasıdır; malzemelerin beşikten beşiğe döngüye destek olmasını sağlamaya yardımcı olur.

1) Demiryolu vagonlarının belirlenen yükleme veya boşaltma süresinin ötesinde alıkonulmasında uygulanan taşıyıcı ücretleri. 2) Dolu konteynerlerin bir liman terminalinde taşıyıcının sunduğu ücretsiz süreyi aşarak geçirdiği süreyle ilgili ücretler; bu ücretler konteynerlerin limanda uzun süre depolanmasını sınırlamak için tasarlanmıştır. Demoraj biçiminde de yazılır.

Eylemlerin politikalar ve planlarla nesnel bir şekilde karşılaştırılması.

Bir kaydın içeriğini veya kökenini etkileyen işlemlerin izlenmesi.

Bir deneyin yürütülmesine ilişkin ayrıntıları belirten resmi bir plandır; hangi istatistiksel tekniklerin, tepkilerin, faktörlerin, düzeylerin, blokların ve işlemlerin kullanılacağını içerir.

1) Herhangi bir bilim dalında istatistiksel olarak geçerli çalışmaları yapılandırma süreci. 2) Giriş süreç değişkenlerinde dikkatle planlanmış ve kontrol edilmiş değişikliklerin çıktı değişkeni üzerindeki etkisini değerlendirmek için kullanılan bir kalite yönetim tekniği; amacı üretim süreçlerini iyileştirmektir.

Gelecekteki ortalama maliyetlerin bir deneyim (öğrenme) eğrisine dayalı tahminini kullanan ortalama maliyet fiyatlandırma yöntemidir.

Gelir, yaş gibi belirli değişkenlerin kontrol altında tutulup, sunulan ürünler gibi diğer değişkenlerin araştırma sorularını test etmek için değiştirildiği bir araştırma türüdür; pazarlama araştırmasında kullanılır.

Laboratuvar, araştırma-geliştirme veya mühendislik grubu tarafından oluşturulan ve gelecekteki ürün ya da pazar geliştirme hedefiyle normal üretim tesislerinden geçirilmesi gereken emirdir.

1) İki operasyon arasındaki iş elemanlarının eşit şekilde dağıtılması. 2) Bir süreçteki çeşitli operasyonlar veya montaj hattındaki istasyonlar arasında yaklaşık olarak eşit çalışma sürelerine sahip olma durumu. 3) Arz ve talebe dayalı olarak stok seviyelerinin dengelenmesi veya öngörülmesi süreci.

Faaliyetlerin istenen bir döngü süresine göre tamamlanacak şekilde çizelgelendiği, gerçek ile planlanan ilerlemenin karşılaştırıldığı grafiksel bir proje planlama yöntemidir.

Dengesiz iş yükü dağılımından kaynaklanan, bir dizi içindeki bir veya daha fazla operasyonun boşta kalma süresi.

Yukarı akış üretim seviyeleri aşağı akış talebinden daha düşük olduğunda kullanılan envanterler.

Bir sürecin çıktısını tutup bir sonraki sürece besleyen bir kap. Hat dengelemenin mümkün veya pratik olmadığı durumlarda ya da alt akış ekipmanı çalışmadığında geçici bir çözüm olarak kullanılır.

Malzeme ve işgücü gereksinimlerini zaman içinde mümkün olduğunca eşit dağıtan bir üretim veya ana üretim çizelgesidir; JIT'te her günün talebinin o gün üretilecek şekilde planlanmasıdır.

Bir kuruluşun veya tedarik zincirinin performansını değerlendirmek için kullanılan finansal ve operasyonel ölçütler listesi; boyutları arasında müşteri perspektifi, iş süreci perspektifi, finansal perspektif ve inovasyon-öğrenme perspektifi yer alabilir. Genel hedefleri, stratejileri ve ölçütleri resmi olarak birbirine bağlar.

Yalın üretimde, her istasyonun tüm görevleri tamamlama süresinin birbirine olabildiğince yakın olmasını sağlayacak şekilde işin iş istasyonları arasında dağıtılmasıdır. Bkz: hat dengeleme.

Bir taşıma ekipmanı üzerinde veya içinde eşit olarak dağıtılmamış, belirli akslar veya tekerleklerin aşırı yüklenmesi nedeniyle taşıma sırasında dengesizlik ve elleçleme sorunlarına yol açabilecek bir sevkiyattır.