Lojistik Terimler Sözlüğü

Yasaya göre ayrı bir hukuki varlık olarak kurulmuş ve hisseleri kamuya açık olarak işlem gören bir işletme.

Hisseleri ulusal bir borsada işlem gören şirket.

Yükün elle taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması işi. Bu iş için ödenen hamaliye ücreti depo, antrepo ve liman faturalarında ayrı bir kalem olarak görülür. Hammaliye biçiminde de yazılır.

Üretim süreci aracılığıyla bileşenlere ve ürünlere dönüştürülen, satın alınmış veya çıkarılmış malzemeler; hammadde.

Kimya veya boru hattı sektörleri gibi endüstriyel bir sürece giren hammaddedir. Hammadde bulunabilirliği, genellikle üretim çizelgesini ve oranını belirleyen faktördür.

Hammadde envanterinin azaltılmasından elde edilebilecek potansiyel değerin, mevcut kalite etkisi ve iyileştirme fırsatlarına dayalı analizi.

Tedarikçilerden hammaddelerin verimli şekilde alınmasını ve işlenmesini sağlayarak alım süresini en aza indiren; gelişmiş sevkiyat bildirimleri ve barkod taramayı içerebilen standart bir prosedür.

Bir tesiste henüz işlem görmemiş malzeme envanteri.

Demir yoluyla yapılan uluslararası eşya taşımalarında düzenlenen taşıma belgesi. Hamule, bir taşıtın taşıdığı yük demektir.

Bir çalışanın geçmiş eylemlerini sürekli olarak gözden geçirerek hatalarını veya eksikliklerini incelediği ve bunların gelecekte tekrarlanmasını önlemenin yollarını belirlediği, iç gözlem veya öz-yansıma anlamına gelen bir yalın (lean) kavramdır.

Bir kuruluşun maliyetleri düşürme veya kaliteyi artırma fırsatlarını belirlemek amacıyla harcama kalıplarını incelediği satın alma faaliyeti. Bu faaliyet, değer analizinin ve maliyet-fayda analizinin bir parçasıdır.

Mal ve hizmet satın almak için yapılan fon çıkışlarının yönetilmesi. Terim, dış kaynak kullanımı, satın alma, e-satın alma ve tedarik zinciri yönetimi gibi süreçleri de kapsar.

Gereksiz eylemleri belirlemek ve verimliliği artırmak için bir faaliyeti gerçekleştirmede kullanılan hareketlerin incelenmesi.

En son belirli sayıda gözlemin aritmetik ortalaması kullanılarak oluşturulan, kısa vadeli dalgalanmaları düzleştiren bir tahmin.

Serbest dolaşımdaki eşyanın işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ihraç edilmesine ve elde edilen ürünlerin ithal vergilerinden tam veya kısmi muafiyetle yeniden serbest dolaşıma girmesine ilişkin rejim. Bu rejime tabi tutulan eşyaya geçici ihracat eşyası denir.

Dinamik, etkileşimli haritalar ve rotalar oluşturmak veya iş süreçlerini haritalamak için araçlar sunan yazılım.

Bir ürünün belirli fiziksel ve kimyasal özelliklerini şartname aralıklarına getirmek için yapılan ileri işlemdir.

İki veya daha fazla malzeme lotunu veya türünü homojen bir lot elde etmek için fiziksel olarak karıştırma süreci; karışımlar genellikle yeni bir kimlik alır ve test gerektirir.

Proses endüstrilerinde bileşenlerin karıştırıldığı departmanın adı.

Bir zaman serisinin geçmiş örüntüsüne sinüs ve kosinüs fonksiyonları setinin uydurulmasına dayanan bir tahminleme yaklaşımıdır. 'Seasonal harmonics' ile eş anlamlıdır.

Teslim alınan eşyadaki zıya veya hasarın taşıyıcıya bildirilmesi. Zarar açıkça görülüyorsa en geç teslim anına kadar, açıkça görünmüyorsa teslimden sonra yedi gün içinde bildirilmezse eşyanın sözleşmeye uygun teslim edildiği varsayılır. Teslimden sonra yapılan bildirim yazılı olmalıdır.

Bir ürünün üretimi için ayrılmış, akış tipi yerleşimde düz bir hat şeklinde temsil edilen fiziksel alan veya dar bir standart ürün yelpazesini yüksek hacimde üreten üretim türüdür.

Görevlerin, verilen çıktı düzeyi için iş istasyonu sayısını ve boşta kalma süresini en aza indirecek şekilde istasyonlara atanmasıdır.

Bir üretim hattındaki sınırlayıcı operasyonun döngü süresine kıyasla gerçek iş içeriğinin bir ölçüsüdür.

Günlük operasyonlarda yer alan alanlardır; lojistikte stok kontrolü, sipariş işleme, depolama ve paketleme bu kapsamdadır.

Hatalı işleme nedeniyle hurdaya çıkarılan yarı mamul ve hammaddelerin, toplam üretim değerine oranla yüzdesidir.

Sabit bir sırada özel ekipman tarafından gerçekleştirilen tekrarlı üretimdir.

Bir ürünün üretiminde doğrudan yer alan bir departmanı yöneten yöneticidir.

Toplam parça sayısını parça başına oranla çarparak bir üretim hattı için çizelge geliştirme sürecidir.

Kesintisiz ve güvenli çalışma açısından en kritik olan olayların olasılıklarını ve sıklıklarını belirlemeye yönelik mantıksal bir yaklaşımdır; hata türü ve etkileri analizini ve insan hatası tahmin tekniklerini içerebilir.

Tahmin hatalarının karesi alınıp ortalaması hesaplanarak bulunan, bir tahmindeki istatistiksel değişimin ölçüsü.

Hem iç hem de dış hata maliyetlerini içeren, kötü kalite maliyeti modelinin bir bileşenidir.

Hatasız çalışma tekniği, hatasız iş yöntemi veya poka-yoke'nin eş anlamlısı.

İstatistikte bir dağılım ölçüsüdür.

Bir sistemin, bir tür yedeklilik veya ekstra tasarım payı kullanarak kusurların bozucu etkilerini önleme veya en aza indirme yeteneğidir.

Bir sistemdeki kritik bir parametrenin arızasından hemen önce veya sonra ortaya çıkan arıza belirtilerini belirlemek için kullanılan bir prosedürdür; her belirti için olası tüm nedenler listelendikten sonra ürün, sorunları ortadan kaldıracak şekilde tasarlanır.

Bir ürünün her bileşenindeki potansiyel arıza modunun, diğer bileşenler ve ürünün gerekli işlevi üzerindeki etkisini belirlemek için analiz edildiği bir prosedürdür.

Bir hata türü ve etkileri analizinden sonra yapılan ve her potansiyel arıza etkisini şiddetine ve gerçekleşme olasılığına göre sınıflandıran bir prosedürdür.

Ürünlerin doğru miktarda, fiziksel konumda ve durumda olmasını sağlama uygulamasıdır; böylece sipariş edildiklerinde doğru şekilde toplanabilirler.

Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre bagaj, posta, hava yolu postası, hava yolu materyalleri ve uçak içi tedarikler dışında bir hava aracında taşınan mallar.

Amonyak, karbondioksit ve karbon monoksit gibi zararlı kirleticilerin havaya salınması.

Bir gönderici ile taşıyıcı arasında hava kargo taşımacılığı için yapılan sözleşme; mal listesi, sevkiyat talimatları, taraflar, çıkış ve varış noktalarını içerir.

1) Taşımacılıkta, her sevkiyatın maliyetini düşürmek amacıyla birden fazla şirketin yüklerinin aynı sevkiyatta birleştirilmesi. 2) Üretimde, bağımsız süreçlerin paralel olarak birleştirilmesiyle toplam değişkenliğin azaltılması.

Çalışanların, yöneticiler veya araştırmacılar tarafından gözlemlendiklerini bildiklerinde davranışlarını değiştirip performanslarını artırma eğiliminde olduğu psikolojik bir olgudur.

Öncelikle geçici (stoklanmayan) alt montajlar için kullanılan bir malzeme listesi (BOM) kodlama ve yapılandırma tekniğidir. Geçici kalem için tedarik süresi sıfıra, sipariş miktarı da bire bir (lot-for-lot) ayarlanır. Hayalet BOM, fiziksel olarak üretilen ancak üretimin bir sonraki aşamasında kullanılmadan önce nadiren stoklanan bir kalemi temsil eder ve malzeme gereksinim planlaması (MRP) mantığının gereksinimleri doğrudan bu kalem üzerinden bileşenlerine iletmesine olanak tanır.

J.M. Juran'ın kalite yönetiminde Pareto ilkesini tanımlamak için kullandığı ve ilk kez 1950'de tanımladığı bir terimdir (ilke daha önce ekonomi ve envanter kontrol yöntemlerinde kullanılmıştı). İlke, etkilerin çoğunun görece az sayıda nedenden kaynaklandığını öne sürer -- yani etkilerin yüzde 80'i, olası nedenlerin yüzde 20'sinden gelir. Olası nedenlerin bu yüzde 20'lik kısmı vital few (hayati az) olarak, kalan nedenler ise useful many (yararlı çok) olarak anılır. Juran ilkeyi ilk tanımladığında kalan nedenleri trivial many olarak adlandırmıştı, ancak kalite güvencesinde hiçbir sorunun önemsiz olmadığını düşünerek bunu useful many olarak değiştirdi.

Satışa hazır olan, hazır yapım bilgisayar yazılımı veya donanımı.

1) Belirli bir makine, kaynak, iş merkezi veya hattın, A öğesinin son iyi parçasının üretiminden B öğesinin ilk iyi parçasının üretimine geçmesi için gereken iş. 2) Son üretilen lotun etkilerini ortadan kaldırmak için ekipmanın yeniden düzenlenmesi. Eş anlamlıları: değişim (changeover), dönüşüm süresi.